Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartbuiktangare

Zwartbuiktangare | Ramphocelus melanogaster

Huallaga Tanager | Tangara del Huallaga | Pipira-do-huallaga

De zwartbuiktangare is een tangare die alleen in Peru voorkomt, in het dal van de Huallaga en aangrenzende dalen aan de oostkant van de Andes. Het mannetje heeft een wijnrode kop, een karmozijnrode stuit en onderdelen, en een zwart midden van de buik. De soort is nauw verwant aan de fluweeltangare, die in het laagland eromheen leeft.

Zwartbuiktangare (Ramphocelus melanogaster)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een scherp tsjek; de zang is een eenvoudige, herhaalde reeks fluittonen, vaak in de vroege ochtend.

Luister: ZangXC771385

Opname: Guilherme Melo Becher — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, met een zwarte bovensnavel en een sterk verbrede, zilverwitte ondersnavel bij het mannetje. Het mannetje heeft een donker wijnrode kop en keel, een zwartachtige mantel, zwarte vleugels en staart, een karmozijnrode onderrug en stuit, karmozijnrode flanken en borst, en een zwart midden van de buik. Het vrouwtje is doffer en bruiner, met een roodbruine kop, een roodachtige stuit en buik en een minder opvallende ondersnavel. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De fluweeltangare Ramphocelus carbo is bij het mannetje grotendeels donker zwartrood, zonder heldere karmozijnrode stuit en flanken; het vrouwtje is egaler roodbruin. De zwartmaskertangare Ramphocelus nigrogularis heeft een zwart masker en een karmozijnrode kop, en leeft langs rivieren en meren in het Amazonelaagland.

Leefgebied

Bosranden, struweel, secundaire groei, plantages en tuinen op de lagere hellingen en in de dalen aan de oostkant van de Andes, ruwweg tussen 300 en 1500 m. Leeft in groepjes die in struiken en lage bomen vooral vruchten eten, ook insecten. Het nest is een kom in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Peru: aan de oostkant van de Andes in het dal van de Huallaga en aangrenzende dalen, vooral in San Martín en Huánuco, met een aparte vorm in het noorden van het verspreidingsgebied. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt nergens buiten het gidsgebied voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs wegen door de dalen van San Martín, bijvoorbeeld rond Tarapoto en Moyobamba, zie je de soort regelmatig in struweel en tuinen; let op de karmozijnrode stuit en het zwarte buikmidden van het mannetje.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen en verdraagt sterk door mensen veranderd landschap; het verspreidingsgebied is wel klein.

Wetenschappelijke naam

Ramphocelus melanogaster | (Swainson, 1838)

Swainson beschreef de soort in 1838 als Rhamphopis melanogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphocelus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam combineert Grieks rhamphos, 'snavel', en koilos, 'hol, concaaf'. De soortnaam combineert Grieks melas, 'zwart', en gastēr, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Moyobamba, San Martín, Peru.