Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Vuurrugtangare

Vuurrugtangare | Ramphocelus flammigerus

Flame-rumped Tanager | Tangara lomiflama | Pipira-de-uropígio-flamejante

De vuurrugtangare is een tangare van bosranden en struweel in het westen van Colombia en Ecuador. Het mannetje is fluweelzwart met een felgekleurde stuit, die afhankelijk van de vorm vuurrood-oranje of citroengeel is. De gele vorm wordt soms als aparte soort, de citroenrugtangare, behandeld; waar beide vormen elkaar raken, komen overgangen voor.

Vuurrugtangare (Ramphocelus flammigerus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepen laten voortdurend scherpe, metalige tsjek-roepjes horen; de zang is een eenvoudige, herhaalde reeks fluittonen, vaak in de schemering.

Luister: ZangXC1026540

Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een opvallende, licht blauwzilveren snavel met een donkere punt. Het mannetje is fluweelzwart, met een grote stuitvlek die bij de vorm uit de Caucavallei vuurrood tot oranje en bij de vorm van de Pacifische laaglanden citroengeel is. Het vrouwtje is van boven donker bruingrijs, met een oranjegele tot gele stuit en gele tot oranjegele onderdelen, en een lichtere keel. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De roodbuiktangare Ramphocelus dimidiatus in het noorden van Colombia heeft een donker roodbruine kop en een rode stuit en buik. De roodrugtangare Ramphocelus passerinii uit Midden-Amerika heeft een scharlakenrode stuit en is kleiner. Het vrouwtje van de zwarte tangare Tachyphonus rufus is egaal roestbruin, zonder gele of oranje onderdelen.

Leefgebied

Bosranden, open plekken, struweel, rivieroevers, plantages en tuinen, van zeeniveau tot ruwweg 2000 m. Leeft in luidruchtige groepjes die door struiken en lage bomen trekken en vooral vruchten eten, ook insecten. Het nest is een kom in een struik of lage boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia aan de Pacifische kant en in de westelijke en centrale Andes, met de rode vorm vooral in de Caucavallei en aangrenzende hellingen en de gele vorm in de Pacifische laaglanden en voetheuvels, ook in het noordwesten. In Ecuador in het westelijke laagland en op de westelijke hellingen, zuidwaarts tot ongeveer El Oro. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs wegranden en in struweel in het westen van Colombia en Ecuador zie je vaak groepjes zwarte mannetjes met een gele of oranjerode stuit die tussen de struiken heen en weer vliegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is algemeen en profiteert van open, door mensen gevormd landschap.

Wetenschappelijke naam

Ramphocelus flammigerus | (Jardine & Selby, 1833)

Jardine & Selby beschreef de soort in 1833 als Ramphopis flammigerus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphocelus werd in 1805 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam combineert Grieks rhamphos, 'snavel', en koilos, 'hol, concaaf'. De soortnaam komt van Latijn flammiger, 'vlammendragend' (flamma, 'vlam', en gerere, 'dragen'), naar de vuurkleurige stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Antioquia, Colombia.