Alle soorten › Duifachtigen › Duiven › Galápagostreurduif

Galápagostreurduif | Zenaida galapagoensis

Galapagos Dove | Tórtola de Galápagos | Pomba-de-galápagos

De galápagostreurduif is een kleine, gedrongen duif die alleen op de Galápagos voorkomt, met een roodbruin verenkleed, blauwe huid rond het oog en zwart-witte vlekken op de vleugel. Hij leeft vooral op de grond in de droge laaglanden en is op onbewoonde eilanden weinig schuw. Op eilanden met katten en mensen is hij veel schaarser geworden.

Galápagostreurduif (Zenaida galapagoensis)
Foto: putneymark — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zacht, laag koeren van enkele tonen, koe-oe-oe-oe, wat lager en korter dan bij de geoorde treurduif.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18–23 cm, gedrongen, met een vrij korte, afgeronde staart en een relatief lange, licht gebogen snavel. Bovendelen warm roodbruin, met zwarte en witte vlekken op de dekveren en tertials, die op de gevouwen vleugel een gestippeld patroon vormen. Een zwart en een blauwachtig streepje op de halszijden, met een bronsgroene tot paarse glans. Rond het oog een helder blauwe huidring. Onderdelen roze-bruin. De staart is grijs met een zwarte band. Poten rood. Het vrouwtje is iets doffer; jonge vogels zijn bruiner en minder getekend.

Verwarrings­soorten

Op de Galápagos is hij de enige inheemse duif. Verwilderde rotsduiven Columba livia kwamen vroeger voor in de dorpen van Santa Cruz, San Cristóbal en Isabela, maar zijn grotendeels uitgeroeid; die zijn groter en grijs. De geoorde treurduif Zenaida auriculata van het vasteland komt niet op de Galápagos voor.

Leefgebied

Droge laaglanden met cactussen, struiken en lavavelden, kustzones en plaatselijk hoger in open bos, vooral onder 500 m. Loopt over de grond en eet zaden, vooral van Opuntia-cactussen, en ook vruchtvlees, rupsen en nectar uit cactusbloemen. Nestelt in rotsspleten, holten in lava en oude nesten van andere vogels, soms op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen op de Galápagos (Ecuador), op de meeste grotere en kleinere eilanden, waaronder Española, Genovesa, Fernandina, Santiago, Santa Fe en de noordelijke eilanden Darwin en Wolf, waar een aparte ondersoort leeft. Op de bewoonde eilanden Santa Cruz, San Cristóbal, Floreana en Isabela schaarser en meer gebonden aan afgelegen delen. Ontbreekt in Colombia, Peru, Bolivia en op het vasteland van Ecuador.

GalápagosDarwinFernandinaWolfIsabelaSantiagoPintaMarchenaFloreanaSanta CruzGenovesaEspañolaSan Cristóbal
  • Jaarrond
Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Española en Genovesa vaak op de bezoekerspaden, waar de vogels rustig rondlopen en zaden van de grond pikken. Op Santa Cruz in de droge zone langs de kust.

Staat van instandhouding

Gevoelig (Near Threatened). De stand is op bewoonde eilanden achteruitgegaan door predatie door verwilderde katten en vroeger door jacht; habitatverandering door ingevoerde planten en dieren speelt ook een rol. Op onbewoonde eilanden is hij nog algemeen.

Wetenschappelijke naam

Zenaida galapagoensis | Gould, 1841

Gould beschreef de soort in 1841 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Zenaida werd in 1838 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam eert Zénaïde Laetitia Julie Bonaparte (1801–1854), echtgenote van Charles Lucien Bonaparte, die het geslacht beschreef, en nicht van Napoleon. De soortnaam verwijst naar de Galápagoseilanden. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.