Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Gebrilde muspapegaai

Gebrilde muspapegaai | Forpus conspicillatus

Spectacled Parrotlet | Periquito de anteojos | Tuim-de-óculos

De gebrilde muspapegaai dankt zijn naam aan de blauwe ring rond het oog van het mannetje. In grote delen van Colombia is hij een van de gewoonste kleine papegaaien van open, door mensen gevormd landschap. Groepen trekken kwetterend door tuinen, plantages en bosranden.

Gebrilde muspapegaai (Forpus conspicillatus)
Foto: Esteban Villa Restrepo — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, schel getjilp, vaak snel herhaald, en een doorlopend gekwetter van groepen.

Luister: ZangXC1063203

Opname: Germán Darío Gallego Chica — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een korte, wigvormige staart en een lichte snavel. Het verenkleed is groen, aan de onderzijde geliger. Het mannetje heeft een blauwe ring rond het oog, een blauwe stuit en blauwe vleugeldekveren, armpennen en ondervleugel. Het vrouwtje mist het blauw en heeft een helderder smaragdgroene ring rond het oog. Jongen lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de groene muspapegaai Forpus passerinus heeft geen blauwe oogring en een groene stuit; hij leeft in het Caribische laagland. Het mannetje van Spix' muspapegaai Forpus xanthopterygius heeft geen blauwe oogring en een turkooisblauwe stuit. De toviparkiet Brotogeris jugularis is groter, met een langere, spitse staart, een oranje kinvlek en bruine schouders.

Leefgebied

Open en droog bos, struikgewas, bosranden, savannen met bomengroepen, weiland, plantages, tuinen en parken, van het laagland tot ongeveer 1800 m. Eet zaden van grassen, kruiden en bomen, en vruchten. Broedt in een holte in een boom of paal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverspreid: in het westen van het Caribische laagland, in de dalen van de Magdalena en de Cauca, op de lagere Andeshellingen en in de llanos ten oosten van de Andes. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in tuinen, parken en plantages in de dalen van de Cauca en de Magdalena en in de llanos. Groepen landen vaak in grasland of in struiken om zaden te eten en laten zich daarbij horen met hun schelle getjilp.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en waarschijnlijk toegenomen door het kappen van bos, dat open landschap heeft opgeleverd.

Wetenschappelijke naam

Forpus conspicillatus | (de Lafresnaye, 1848)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1848 als Psittacula conspicillata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Forpus werd in 1858 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam, in 1858 ingevoerd door Boie, is waarschijnlijk willekeurig gekozen. Mogelijk komt hij van Grieks phoreō, 'bezitten', en pous, 'voet', naar de behendige tenen; volgens Prestwich (1963) is het een anagram van Latijn profus, 'uitgespreid', naar de korte, wigvormige staart. De soortnaam komt van Latijn conspicillum, 'bril', naar de blauwe ring rond het oog van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Honda, Tolima, Colombia.