Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Geelbrauwmierkruiper

Geelbrauwmierkruiper | Hypocnemis hypoxantha

Yellow-browed Antbird | Hormiguero cejiamarillo | Cantador-amarelo

De geelbrauwmierkruiper is een fel gele verwant van de orpheusmierkruipers uit het Amazonebos ten noorden van de Amazone en de Marañón. Anders dan de orpheusmierkruipers foerageert hij hoger in het bos, meestal in de middenlaag, en sluit hij zich vaak aan bij gemengde groepen. Paren blijven het hele jaar in hun territorium.

Geelbrauwmierkruiper (Hypocnemis hypoxantha)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte reeks van vier tot zes hese, licht dalende fluittonen, vaak met een duet van het vrouwtje. Roepen zijn een hees tsjer en een kort, raspend geratel.

Luister: ZangXC1186092

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm, klein en compact. De kruin is zwart, met een brede gele wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. De bovendelen zijn olijfgroen tot olijfbruin, zonder duidelijke strepen op de mantel. De vleugels zijn zwart met twee witte of geelwitte vleugelstrepen. De onderzijde is helder geel, met zwarte streepjes op de borstzijden; de flanken zijn olijfkleurig. Het vrouwtje lijkt sterk op het mannetje, met lichtere vlekjes op de kruin.

Verwarrings­soorten

De peruaanse orpheusmierkruiper Hypocnemis peruviana heeft een witte wenkbrauwstreep, een witte keel en borst, roodbruine flanken en een gestreepte mantel, en leeft lager in de onderlaag. De imeriorpheusmierkruiper Hypocnemis flavescens is valer geelachtig van onder, met een witte wenkbrauwstreep. De vlekrugmiervogel Hylophylax naevius heeft een gevlekte rug en een witte of okerkleurige onderzijde.

Leefgebied

Middenlaag en lagere boomlaag van laaglandbos op terra firme, plaatselijk ook in várzea en in de lagere voetheuvels, tot ongeveer 600 m, in Ecuador soms hoger. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en lianen, meestal tussen 3 en 15 m hoogte, vaak in gemengde groepen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo, Vaupés en Amazonas. Ecuador: in het oostelijk laagland. Peru: in het noordoosten, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón in Loreto. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië; een aparte ondersoort leeft ten zuiden van de Amazone in Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde groepen in de middenlaag van het laaglandbos in Oost-Ecuador of rond Iquitos. De zang klinkt vaak uit de lianen boven de onderlaag, waar de gele onderzijde en wenkbrauwstreep tussen het blad te zien zijn.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in een groot gebied met veel ongestoord bos, maar is afhankelijk van hoog bos en mijdt sterk aangetaste gebieden.

Wetenschappelijke naam

Hypocnemis hypoxantha | Sclater, 1869

Sclater beschreef de soort in 1869 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hypocnemis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks hupo, 'enigszins lijkend op', en knēmis, 'beenkap'. De soortnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en xanthos, 'geel', naar de gele onderzijde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Boven-Amazonegebied.