Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Rondoniaorpheusmierkruiper
Rondoniaorpheusmierkruiper | Hypocnemis ochrogyna
Rondonia Warbling Antbird | Hormiguero de Rondonia | Cantador-ocráceo
De rondoniaorpheusmierkruiper is de orpheusmierkruiper van het zuidelijke Amazonebos, die in het gidsgebied alleen het noordoosten van Bolivia bereikt. De wetenschappelijke naam ochrogyna betekent 'okerkleurig vrouwtje' en verwijst naar de sterk okerkleurige onderzijde van het vrouwtje. Paren leven in dichte ruigte in de onderlaag en zingen in duet.
Geluid
Het mannetje zingt een reeks heldere fluittonen die lager en heser worden; het vrouwtje antwoordt met een kortere reeks. De roep is een raspend tsjer.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, klein en compact, met een vrij korte staart. De kruin is zwart met witte streepjes, met een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. De mantel is zwart en wit gestreept, de rest van de bovendelen is olijfbruin met een roodbruine stuit. De vleugels zijn zwart met twee witte vleugelstrepen. Bij het mannetje zijn keel en borst witachtig met zwarte streepjes en de flanken roodbruin. Het vrouwtje heeft okerkleurige vlekjes op de kruin en een grotendeels warm okerkleurige onderzijde.
Verwarringssoorten
De peruaanse orpheusmierkruiper Hypocnemis peruviana leeft verder westelijk; het vrouwtje is minder okerkleurig van onder, en de zang verschilt. De geelborstorpheusmierkruiper Hypocnemis subflava is geel van onder en leeft in de voetheuvels van de Andes. De vlekrugmiervogel Hylophylax naevius heeft een gevlekte rug en een kortere staart.
Leefgebied
Dichte onderlaag, lianen en ruigte in vochtig laaglandbos en halfbladverliezend overgangsbos, ook aan bosranden en in secundair bos, onder ongeveer 600 m. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en dunne takjes, meestal tot een paar meter boven de grond. Over de broedbiologie is weinig bekend; het nest is vermoedelijk een open kommetje laag in de vegetatie, zoals bij verwante soorten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia, Ecuador en Peru: ontbreekt. Bolivia: in het noordoosten, in Beni en het noorden van Santa Cruz, onder meer rond de Serranía de Huanchaca. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Amazonisch Brazilië, in Rondônia en Mato Grosso.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de bosranden en de onderlaag van het laaglandbos in het noordoosten van Santa Cruz, bijvoorbeeld in het Nationaal Park Noel Kempff Mercado. Het duet in de vroege ochtend verraadt de paren.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd volgens de recentste beoordeling. Het verspreidingsgebied ligt grotendeels in de zone van sterke ontbossing in het zuiden van Amazonië, en verlies van bos is de voornaamste bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Hypocnemis ochrogyna | Zimmer, 1932
Zimmer beschreef de soort in 1932 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hypocnemis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks hupo, 'enigszins lijkend op', en knēmis, 'beenkap'. De soortnaam komt van Grieks ōkhros, 'okergeel', en gunē, 'vrouw', naar het okerkleurige vrouwtje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tapirapuã, Mato Grosso, Brazilië.