Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Geelborstorpheusmierkruiper
Geelborstorpheusmierkruiper | Hypocnemis subflava
Yellow-breasted Warbling Antbird | Hormiguero pechiamarillo | Cantador-galego
De geelborstorpheusmierkruiper is de orpheusmierkruiper van de voetheuvels in het zuiden van het gidsgebied, met een duidelijk gele onderzijde. Hij leeft vooral in bamboe, lianen en ruigte aan bosranden. Waar hij samen voorkomt met de peruaanse orpheusmierkruiper, houdt hij zich aan randen en bamboe en de andere soort aan de onderlaag van het bos.
Geluid
Het mannetje zingt een reeks van zes tot negen heldere fluittonen die sneller en lager worden en eindigen in hese tonen; het vrouwtje antwoordt met een kortere reeks. De roep is een raspend tsjer-tsjer.
Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, klein en compact, met een vrij korte staart. De kruin is zwart met witte streepjes, met een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. De mantel is zwart en wit gestreept, de rest van de bovendelen is olijfbruin met een roodbruine stuit. De vleugels zijn zwart met twee witte vleugelstrepen. Keel, borst en buik zijn geel, met zwarte streepjes op de borst; de flanken zijn olijfkleurig tot roodbruin. Het vrouwtje heeft okerkleurige vlekjes op de kruin en is iets valer geel.
Verwarringssoorten
De peruaanse orpheusmierkruiper Hypocnemis peruviana heeft een witte keel en borst en roodbruine flanken en leeft meer in de onderlaag van het bos. De geelbrauwmierkruiper Hypocnemis hypoxantha komt alleen verder noordelijk voor, heeft een gele wenkbrauwstreep en een ongestreepte olijfkleurige mantel. De streepkopmiervogel Drymophila devillei leeft ook in bamboe, maar heeft een veel langere staart met witte toppen en een witte onderzijde.
Leefgebied
Bamboe (Guadua), lianen en dichte ruigte aan bosranden, in secundair bos en langs wegen en rivieren, van de rand van het laagland tot ongeveer 1500 m. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en stengels, meestal tot enkele meters boven de grond. Het nest is een open kommetje laag in de vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia en Ecuador: ontbreekt. Peru: langs de voet van de Andes en in het aangrenzende laagland van Midden-Peru zuidwaarts tot Cusco, Madre de Dios en Puno. Bolivia: in het noordwesten en langs de voet van de Andes in La Paz, Beni en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste westen van Brazilië (Acre).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen met bamboe en ruigte in de voetheuvels, bijvoorbeeld langs de weg naar Manu of in de Yungas van La Paz. Het duet is in de ochtend over grote afstand te horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt randen en secundaire groei en profiteert plaatselijk van open plekken in het bos.
Wetenschappelijke naam
Hypocnemis subflava | Cabanis, 1873
Cabanis beschreef de soort in 1873 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hypocnemis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks hupo, 'enigszins lijkend op', en knēmis, 'beenkap'. De soortnaam komt van Latijn subflavus, 'geelachtig' of 'lichtgeel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monterico, Ayacucho, Peru.