Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Peruaanse orpheusmierkruiper
Peruaanse orpheusmierkruiper | Hypocnemis peruviana
Peruvian Warbling Antbird | Hormiguero peruano | Cantador-sinaleiro
De peruaanse orpheusmierkruiper is de meest verbreide orpheusmierkruiper van West-Amazonië en een vaste bewoner van de onderlaag van het laaglandbos. Paren verdedigen het hele jaar een territorium en zingen vaak in duet. Waar hij samen voorkomt met de geelborstorpheusmierkruiper, leven beide soorten in verschillende vegetatie en reageren ze op elkaars zang.
Geluid
Het mannetje zingt een reeks van zes tot negen heldere fluittonen, waarvan de laatste korter, lager en hees raspend zijn; het vrouwtje zet vaak in met een eigen, kortere reeks. Roepen zijn een raspend tsjer en een hees tsjie-tsjie.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11–12 cm, klein en compact, met een vrij korte staart. De kruin is zwart met witte streepjes, met een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. De mantel is zwart en wit gestreept, de rest van de bovendelen is olijfbruin met een roodbruine stuit. De vleugels zijn zwart met twee witte vleugelstrepen. Keel en borst zijn wit, met zwarte streepjes op de borst; de flanken zijn helder roodbruin. Het vrouwtje heeft okerkleurige vlekjes op de kruin en een iets bleker okerkleurige borst.
Verwarringssoorten
De geelborstorpheusmierkruiper Hypocnemis subflava heeft een duidelijk gele onderzijde en leeft vooral in bamboe en aan bosranden in de voetheuvels in het zuidoosten van Peru en in Bolivia. De imeriorpheusmierkruiper Hypocnemis flavescens leeft verder noordelijk in Colombia en is geelachtig van onder. De geelbrauwmierkruiper Hypocnemis hypoxantha is fel geel van onder, met een gele wenkbrauwstreep. De vlekrugmiervogel Hylophylax naevius heeft een gevlekte rug, een zwarte keel bij het mannetje en een kortere staart.
Leefgebied
Dichte onderlaag, lianen en ruigte rond omgevallen bomen in laaglandbos op terra firme en in várzea, ook in secundair bos en aan bosranden, tot ongeveer 1000 m in de voetheuvels. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en dunne takjes, meestal tot een paar meter boven de grond, soms in gemengde groepen. Het nest is een open kommetje laag in de vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo en Amazonas. Ecuador: in het oostelijk laagland en de lagere voetheuvels. Peru: in het Amazonelaagland over vrijwel het hele oosten van het land. Bolivia: in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend langs bospaden en open plekken in het laaglandbos, bijvoorbeeld in Oost-Ecuador, rond Iquitos of in Madre de Dios. De vogels blijven meestal in dicht struikgewas, maar komen naar de rand als een paar zingt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in een zeer groot verspreidingsgebied; de soort verdraagt bosranden en secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Hypocnemis peruviana | Taczanowski, 1884
Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hypocnemis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks hupo, 'enigszins lijkend op', en knēmis, 'beenkap'. De soortnaam verwijst naar Peru, niet noodzakelijk de precieze typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yurimaguas, Peru.