Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Geelbrauwspecht
Geelbrauwspecht | Melanerpes cruentatus
Yellow-tufted Woodpecker | Carpintero penachiamarillo | Benedito-de-testa-vermelha
De geelbrauwspecht is een kleine, donkere specht van het Amazonebekken, die in groepjes op dode bomen aan bosranden en open plekken zit. Een witte streep achter het oog eindigt in een gele pluim in de nek, waaraan de soort de Nederlandse en Engelse naam dankt. Het is een van de meest geziene spechten van het laagland ten oosten van de Andes.
Geluid
Luid en rollend, vaak door meerdere vogels tegelijk: een schel krrr-krrr en kwetterende reeksen. Roffelt in korte reeksen.
Opname: Mauricio Cuéllar-Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, met een rechte, donkere snavel. Kop, borst en bovendelen zijn blauwzwart; de stuit en een streep op de onderrug zijn wit. Rond het oog zit een gele ring, en van het oog loopt een witte streep naar achteren die in de nek overgaat in een gele vlek. Midden op de buik zit een rode vlek, de flanken zijn zwart-wit gebandeerd. Het mannetje heeft een rode kruinvlek, die bij het vrouwtje ontbreekt. Bij een deel van de vogels ontbreekt de witte oogstreep grotendeels.
Verwarringssoorten
Geen andere specht in het Amazonelaagland is zo donker met een rode buikvlek en een gele nek. De zwartwangspecht Melanerpes pucherani, ten westen van de Andes, heeft een zwart-wit gebandeerde rug. De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus, in het noorden van Colombia, heeft een lichte kop en een gebandeerde rug. Op afstand kan een groepje aan baardvogels of tangares doen denken, maar de houding tegen een stam en de spechtenvlucht zijn kenmerkend.
Leefgebied
Randen van terra-firme- en várzeabos, open plekken met dode bomen, rivieroevers, secundair bos, plantages en tuinen in het laagland en op de voetheuvels, tot ongeveer 1200 m. Leeft in kleine groepen. Eet insecten, die hij ook in de vlucht vangt, en veel vruchten. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode boom; groepsleden helpen bij de jongen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en aan de rand van de Llanos. In Ecuador en Peru in het laagland en op de voetheuvels ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk langs rivieroevers, wegen en open plekken in het Amazonelaagland naar groepjes op kale toppen van dode bomen, vooral in de ochtend.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor en profiteert plaatselijk van open plekken en bosranden.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes cruentatus | (Boddaert, 1783)
Boddaert beschreef de soort in 1783 als Picus cruentatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Latijn cruentatus, 'met bloed bevlekt', naar de rode buikvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.