Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Goudnekspecht

Goudnekspecht | Melanerpes chrysauchen

Golden-naped Woodpecker | Carpintero nuquidorado | Pica-pau-de-nuca-dourada

De goudnekspecht is een kleine, bonte Melanerpes-specht met een goudgele nek, uit het vochtige laagland van de Pacifische kant van Costa Rica en het westen van Panama. Hij komt niet in het gidsgebied voor; de meldingen op de kaart liggen in Midden-Amerika, binnen het kaartvenster. De prachtspecht van Colombia werd vroeger als ondersoort van deze soort beschouwd.

Goudnekspecht (Melanerpes chrysauchen)
Foto: Mike's Birds — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een rollend, wat schor churr en luide, herhaalde kwetterreeksen, vaak van paren of familiegroepjes. Roffelt in korte reeksen.

Luister: ZangXC548241

Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een rechte, donkere snavel. Het voorhoofd is geelachtig en de nek goudgeel; van het oog loopt een breed zwart masker naar de mantel. Rug en vleugels zijn zwart, met een brede witte streep midden over de rug en witte bandjes op de vleugels. De onderdelen zijn grijs tot olijfachtig bruin, met een rode vlek midden op de buik en zwart-wit gebandeerde flanken. Het mannetje heeft een rode kruin, het vrouwtje een zwarte kruin tussen het gele voorhoofd en de gele nek.

Verwarrings­soorten

De prachtspecht Melanerpes pulcher in Colombia lijkt sterk, maar hun verspreidingsgebieden overlappen niet. De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus heeft een zwart-wit gebandeerde rug zonder witte middenstreep en een lichte kop zonder zwart masker. De zwartwangspecht Melanerpes pucherani heeft een gebandeerde rug en een witte vlek achter het oog.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos en hoger bos op de lagere hellingen, vooral in de boomkruinen, aan bosranden, in open plekken met dode bomen en in plantages, tot ongeveer 1500 m. Eet insecten en veel vruchten. Broedt in een zelf uitgehakte holte, vaak in een dode boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen op de Pacifische helling van het zuidwesten van Costa Rica en het westen van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Niet in het gidsgebied te vinden. In Costa Rica en het westen van Panama zitten paren vaak op dode takken aan bosranden en in kapvlaktes met blijvende bomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het kleine verspreidingsgebied is sterk ontbost, maar de soort verdraagt half open bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Melanerpes chrysauchen | Salvin, 1870

Salvin beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en aukhēn, 'nek', naar de goudgele nek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bugaba, Chiriquí, Panama.