Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Eikelspecht
Eikelspecht | Melanerpes formicivorus
Acorn Woodpecker | Carpintero bellotero | Pica-pau-das-bolotas
De eikelspecht is een middelgrote specht met een bont gezicht, die in groepen leeft en in Noord- en Midden-Amerika bekend is om zijn voorraadbomen vol eikels. In het gidsgebied komt hij alleen in de Andes van Colombia voor, waar hij gebonden is aan bossen met de Andeseik Quercus humboldtii. Het is het zuidelijkste deel van het verspreidingsgebied.
Geluid
Luid en nasaal, vaak in groepen: een herhaald jaka-jaka-jaka en een rollend krrr. Roffelt in korte reeksen.
Opname: Scott Crabtree — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–23 cm, met een rechte, donkere snavel en een opvallend licht oog. Rug, vleugels en staart zijn glanzend zwart, de stuit is wit, en in de vlucht vallen witte vlekken aan de basis van de handpennen op. Het voorhoofd is wit en loopt door in een lichte, in Colombia geelachtige keel en wang, met daartussen een zwart masker rond het oog. De kruin is rood. De borst is zwart met witte strepen naar de witte buik toe. Bij het mannetje sluit het rood direct aan op het witte voorhoofd, bij het vrouwtje zit er een zwarte band tussen.
Verwarringssoorten
De zwartwangspecht Melanerpes pucherani leeft lager, in het vochtige bos ten westen van de Andes, en heeft een zwart-wit gebandeerde rug en geen wit voorhoofd. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus heeft een olijfgroene rug en een gebandeerde onderzijde. Geen andere specht in de Colombiaanse eikenbossen heeft het zwart-wit-rode gezicht met het lichte oog.
Leefgebied
Eikenbos en halfopen bos met eiken in de Andes, ook bosranden en weiland met losse eiken, in het gidsgebied ruwweg tussen 1500 en 3000 m. Eet insecten, die hij ook in de vlucht vangt, eikels en andere vruchten; legt plaatselijk voorraden eikels aan in gaten in stammen. Broedt in een zelf uitgehakte holte; meerdere vogels van een groep helpen bij het grootbrengen van de jongen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de drie Andesketens, plaatselijk waar eikenbos overgebleven is. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het westen van de Verenigde Staten via Mexico tot in het westen van Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in eikenbossen en weiland met oude eiken in de Colombiaanse Andes; groepjes zitten vaak op dode takken in de top van een boom en maken veel geluid.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In Colombia is de soort afhankelijk van eikenbos, dat door kap en ontginning versnipperd is geraakt.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes formicivorus | (Swainson, 1827)
Swainson beschreef de soort in 1827 als Picus formicivorus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Latijn formica, 'mier', en -vorus, 'etend': 'mierenetend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Temascaltepec, Mexico.