Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Prachtspecht

Prachtspecht | Melanerpes pulcher

Beautiful Woodpecker | Carpintero bonito | Pica-pau-bonito

De prachtspecht is een kleine, bonte Melanerpes-specht die alleen in Colombia voorkomt, in de dalen van de Magdalena en de Cauca. Hij werd vroeger als ondersoort van de goudnekspecht van Costa Rica en Panama beschouwd. Hij leeft in paren of familiegroepjes in de kruinen van vochtig bos en halfopen land.

Prachtspecht (Melanerpes pulcher)
Foto: Anthony Kaduck — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een rollend, wat schor churr en kwetterende reeksen, vaak van paren. Roffelt in korte reeksen.

Luister: RoepXC425532

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een rechte, donkere snavel. Van het oog loopt een breed zwart masker naar de mantel; de nek is goudgeel. Rug en vleugels zijn zwart, met een brede witte streep midden over de rug en witte bandjes op de vleugels. De onderdelen zijn grijs tot olijfachtig bruin, met een rode vlek midden op de buik en zwart-wit gebandeerde flanken. Het mannetje heeft een rode kruin; bij het vrouwtje is de kruin grotendeels zwart.

Verwarrings­soorten

De goudnekspecht Melanerpes chrysauchen lijkt sterk, maar komt alleen in Costa Rica en Panama voor. De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus, in het noorden van Colombia, heeft een zwart-wit gebandeerde rug zonder witte middenstreep en een lichte kop zonder zwart masker. De zwartwangspecht Melanerpes pucherani heeft een gebandeerde rug en een witte vlek achter het oog, en leeft vooral verder naar het westen.

Leefgebied

Vochtig bos, hoog secundair bos, bosranden, open plekken met dode bomen en plantages met schaduwbomen, in het laagland en op de lagere hellingen tot ongeveer 1500 m. Zoekt vooral in de kruinen naar insecten en vruchten. Broedt in een zelf uitgehakte holte, vaak in een dode boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in het midden en noorden van het land: vooral het dal van de Magdalena, het dal van de Cauca en de aangrenzende lage hellingen. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten Colombia niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in restanten van vochtig bos en in schaduwrijke plantages in het middendal van de Magdalena; paren zitten vaak op dode takken in de kruin en verraden zich door hun rollende roep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein en grotendeels ontbost, maar de soort verdraagt bosranden en halfopen landschap.

Wetenschappelijke naam

Melanerpes pulcher | Sclater, 1870

Sclater beschreef de soort in 1870 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Latijn pulcher, 'schoon, fraai'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Bogotá, Colombia.