Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Zwartwangspecht
Zwartwangspecht | Melanerpes pucherani
Black-cheeked Woodpecker | Carpintero cara negra | Pica-pau-de-bochecha-preta
De zwartwangspecht is een middelgrote Melanerpes-specht van het vochtige laaglandbos aan de Pacifische kant van het gidsgebied. Een brede zwarte band achter het oog, een gele voorhoofdsvlek en een rode buikvlek kenmerken de soort. Hij zoekt zijn voedsel vooral hoog in het bladerdak en aan bosranden, waar hij naast insecten ook veel vruchten eet.
Geluid
Een rollende, ratelende roep tsjurrr en hoge, schelle reeksen tsjie-tsjie-tsjie, vaak in wisselzang tussen partners. Roffelt in korte reeksen op dood hout.
Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–19 cm, met een rechte, zwarte snavel. Het voorhoofd is geel en achter het oog loopt een brede zwarte band naar de nek, met een klein wit vlekje net achter het oog. Rug en vleugels zijn zwart met smalle witte dwarsbandjes; de stuit is wit. Keel en borst zijn olijfgrijs, het midden van de buik is rood en de flanken zijn zwart gebandeerd. Het mannetje heeft een geheel rode kruin en nek; bij het vrouwtje is het midden van de kruin zwart en is alleen de nek rood. Jonge vogels zijn doffer, met minder rood.
Verwarringssoorten
De roodkruinspecht Melanerpes rubricapillus heeft een lichte, grijsbeige kop zonder zwarte band achter het oog, en leeft in drogere, open streken van Noord-Colombia. De goudnekspecht Melanerpes chrysauchen heeft een gouden nek en een effen zwarte rug met een witte middenstreep. De eikelspecht Melanerpes formicivorus heeft een zwart-wit kopmasker, een effen zwarte rug en leeft in het bergbos.
Leefgebied
Vochtig en nat laaglandbos, bosranden, hoog secundair bos, open plekken met dode bomen en plantages met schaduwbomen, van het laagland tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Eet insecten, vruchten en nectar, meestal in de hogere lagen. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode boom of tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Pacifische laagland en de uitlopers van de westflank van de Andes, en in het noordwesten tot in het Caribische laagland en het dal van de Magdalena. In Ecuador in het westelijke laagland en de uitlopers, vooral in het noorden en midden. Uit Peru zijn slechts enkele meldingen bekend. Ontbreekt ten oosten van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de vroege ochtend langs bosranden en open plekken in het Chocó-laagland en West-Ecuador naar vogels die op dode takken boven het bladerdak zitten. Vruchtdragende bomen trekken vaak meerdere exemplaren aan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden en halfopen terrein, maar is afhankelijk van bos en wordt plaatselijk getroffen door ontbossing in het Pacifische laagland.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes pucherani | (Malherbe, 1849)
Malherbe beschreef de soort in 1849 als Zebrapicus Pucherani; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam eert Jacques Pucheran (1817–1895), Frans zoöloog aan het Muséum national d'histoire naturelle in Parijs. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.