Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Cactusspecht
Cactusspecht | Melanerpes cactorum
White-fronted Woodpecker | Carpintero del cardón | Pica-pau-de-testa-branca
De cactusspecht is een zwart-witte Melanerpes-specht van het droge Chaco-bos en de droge dalen van Bolivia, met een opvallend wit voorhoofd en een witte middenstreep op de rug. Hij leeft vaak in kleine, luidruchtige groepen. Zuilcactussen spelen een grote rol in zijn leven: hij eet de vruchten en hakt er zijn nestholte in.
Geluid
Luidruchtig. Een snelle reeks hoge, nasale tonen wiek-wiek-wiek en een schel, kwetterend gekakel, vaak van meerdere vogels tegelijk. Roffelt weinig.
Opname: Guilherme Melo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm, met een korte, rechte, zwarte snavel. Voorhoofd, gezicht en keel zijn wit tot geelachtig wit, met een zwarte streep door het oog die overgaat in de zwarte nek. De bovendelen zijn glanzend zwart, met een brede witte streep over het midden van de rug en witte vlekjes en bandjes op de vleugels; de stuit is wit. De onderdelen zijn grijsbeige, met een gele tint op de buik. Het mannetje heeft een kleine rode vlek op de kruin, die bij het vrouwtje ontbreekt.
Verwarringssoorten
De witte specht Melanerpes candidus is groter, met een geheel witte kop en witte onderdelen, en een gele nekvlek. De streepstaartspecht Veniliornis mixtus en de streepkopspecht Veniliornis lignarius zijn kleiner, met dwarsgebandeerde bovendelen en gestreepte onderdelen. De groenbandgrondspecht Colaptes melanochloros is veel groter en groengeel gebandeerd.
Leefgebied
Droog Chaco-bos, doornstruweel met zuilcactussen, droog bos en struweel in de inter-Andesdalen, open terrein met losse bomen en dorpsranden, van het laagland tot ongeveer 3000 m. Eet insecten, cactusvruchten en andere vruchten, en drinkt sap uit gaatjes die hij in de bast hakt. Broedt in een holte in een zuilcactus of een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het zuidoostelijke laagland, vooral in de Chaco, en in de droge dalen van de oostflank van de Andes in het midden en zuiden van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Paraguay en het noorden en midden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de Chaco en in droge dalen met zuilcactussen naar groepjes die luid roepend van boom naar boom vliegen. Vogels zitten vaak bovenop cactussen en dode takken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt open, door de mens beïnvloed terrein, zolang er cactussen of bomen voor nestholten blijven.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes cactorum | (d'Orbigny, ACVMD, 1839)
D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1839 als Picus cactorum; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Latijn cactus (Grieks kaktos), 'van de cactussen', naar de cactussen in het leefgebied. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chaluani en Chilón, Mizque, Cochabamba, Bolivia.