Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodkruinspecht
Roodkruinspecht | Melanerpes rubricapillus
Red-crowned Woodpecker | Carpintero coronirrojo | Pica-pau-de-coroa-vermelha
De roodkruinspecht is een middelgrote Melanerpes-specht met een zwart-wit gebandeerde rug en een lichte, grijsbeige kop. In het noorden van Colombia is hij een van de meest verspreide spechten van open bos, tuinen, plantages en mangroven. Hij past zich goed aan door de mens veranderd landschap aan en broedt ook in palmen en houten palen.
Geluid
Een luide, rollende ratel krrrr of tsjurr, en bij ontmoetingen een reeks wieka-wieka-wieka. Roffelt in korte reeksen.
Opname: Francisco contreras — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een rechte, zwartachtige snavel. De bovendelen zijn dicht zwart-wit dwarsgebandeerd; de stuit is wit. Gezicht, keel en onderdelen zijn lichtgrijs tot grijsbeige, met een rode tot oranjerode vlek midden op de buik. De staart is zwart, met witte bandjes op de middelste pennen. Het mannetje heeft een rode kruin en nek; bij het vrouwtje is de kruin grijsbeige en is alleen de nek rood. Jonge vogels zijn doffer.
Verwarringssoorten
De zwartwangspecht Melanerpes pucherani heeft een brede zwarte band achter het oog, een geel voorhoofd en olijfgrijze onderdelen, en leeft in vochtiger bos aan de Pacifische kant. De goudnekspecht Melanerpes chrysauchen heeft een gouden nek en een effen zwarte rug met een witte middenstreep. De roodstuitspecht Veniliornis kirkii is kleiner, met een olijfbruine rug en gebandeerde onderdelen.
Leefgebied
Open en halfopen bos, droog en vochtig bos, bosranden, struweel, plantages, tuinen, parken, palmbossen en mangroven, van zeeniveau tot ongeveer 1700 m. Eet insecten, vruchten en nectar. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dode boom, een palm of een houten paal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het noorden, in het Caribische laagland en de dalen van de Magdalena en de Cauca, en ten oosten van de Andes in het noorden van de llanos. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van Costa Rica, in Panama, Venezuela, de Guyana's en op Tobago.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in parken, tuinen en open bos in het Caribische laagland van Colombia; de rollende roep klinkt vaak vroeg in de ochtend. Vogels zitten regelmatig op palen, palmen en dode takken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en profiteert plaatselijk van open, door de mens gevormd landschap.
Wetenschappelijke naam
Melanerpes rubricapillus | (Cabanis, 1862)
Cabanis beschreef de soort in 1862 als Centurus rubricapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melanerpes werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en herpēs, 'kruiper', van herpō, 'kruipen'. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', en capillus, 'hoofdhaar', naar de rode kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barranquilla, Colombia.