Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roetspecht

Roetspecht | Leuconotopicus fumigatus

Smoky-brown Woodpecker | Carpintero café | Pica-pau-enfumaçado

De roetspecht is een kleine, effen roetbruine specht van het vochtige bergbos en de uitlopers van de Andes. Hij mist de bandering en vlekken van de meeste verwante spechten en heeft een lichter gezicht met donkere oorstreek. Hij foerageert vaak laag in dichte begroeiing en klimopranken, en valt eerder op door zijn scherpe roepjes dan door zijn kleed.

Roetspecht (Leuconotopicus fumigatus)
Foto: Anthony Kaduck — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp, kort kwek of tsjuk, vaak herhaald, en een snelle, droge ratel. Roffelt zacht en snel.

Luister: RoepXC1073005

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een rechte, grijze snavel. Het lichaam is vrijwel effen donker roetbruin, iets warmer op rug en vleugels; vleugels en staart zijn donkerder. Het gezicht is lichter bruingrijs, met een donkerder oorstreek en een vage lichte streep boven en onder het oog. Het mannetje heeft een rode kruin; bij het vrouwtje is de kruin donkerbruin. Jonge vogels hebben wat rood op de kruin, ook vrouwtjes.

Verwarrings­soorten

De roodstuitspecht Veniliornis kirkii is kleiner, met een rode stuit en dicht gebandeerde onderdelen. De bandbuikspecht Veniliornis nigriceps heeft een olijfgroene rug en dicht zwart-wit gebandeerde onderdelen, en leeft hoger in het nevelwoud. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus is groter, met een olijfgroene rug, gebandeerde onderdelen en een grijze kruin met rode randen.

Leefgebied

Vochtig bergbos van de lagere en middelste hoogten, voetheuvelbos, bosranden, secundair bos en struweel met klimplanten, meestal tussen ongeveer 500 en 2500 m, plaatselijk lager of hoger. Zoekt insecten en larven in dode takken, bamboe en dichte begroeiing, vaak in de lagere lagen, en sluit zich aan bij gemengde groepen. Broedt in een zelf uitgehakte holte in dood hout.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank en in het noordwesten op de westflank. In Bolivia in de Yungas en de voetheuvels van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela en in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in bosranden en secundair bos op de berghellingen op het korte kwek; de vogel zit vaak laag en half verborgen in dicht gebladerte. Volg gemengde groepen langs bergwegen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Leuconotopicus fumigatus | (d'Orbigny, ACVMD, 1840)

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1840 als Picus fumigatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leuconotopicus werd in 1845 ingevoerd door Malherbe. De geslachtsnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en -nōtos, 'met een rug', met Latijn picus, 'specht': een specht met een witte rug. De soortnaam komt van Latijn fumigatus, 'berookt', naar het rookbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia (volgens de beschrijving).