Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Roodstuitspecht

Roodstuitspecht | Veniliornis kirkii

Red-rumped Woodpecker | Carpintero lomirrojo | Pica-pau-de-sobre-vermelho

De roodstuitspecht is een kleine Veniliornis-specht van het laagland ten westen en noorden van de Andes. Zijn rode stuit is in zit vaak verborgen onder de vleugels, maar valt op wanneer hij wegvliegt. Hij leeft zowel in vochtig bos als in droger bos en mangroven, meestal in de middelste en hogere lagen.

Roodstuitspecht (Veniliornis kirkii)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, schelle tonen kie-kie-kie-kie, een kort pik en een droge ratel. Roffelt in korte reeksen.

Luister: ZangXC552720

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een rechte, donkere snavel. De bovendelen zijn olijfbruin met een goudachtige glans, de stuit en de bovenstaartdekveren zijn rood. Het gezicht is bruinachtig, met een lichter voorhoofd. De onderdelen zijn dicht donkerbruin en vuilwit dwarsgebandeerd. De staart is donkerbruin. Het mannetje heeft rode streepjes op de kruin en een rode nek; het vrouwtje heeft een bruine kruin zonder rood en een geelachtige nek.

Verwarrings­soorten

De roodrugspecht Veniliornis callonotus heeft een scharlakenrode rug en vrijwel ongetekende witte onderdelen, en leeft in droog bos in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru. De chocóspecht Veniliornis chocoensis mist de rode stuit en heeft een roodachtige tint op de rug. De roetspecht Leuconotopicus fumigatus is effen roetbruin, zonder bandering. De musspecht Veniliornis passerinus leeft ten oosten van de Andes en mist de rode stuit.

Leefgebied

Vochtig en halfvochtig laaglandbos, bosranden, hoog secundair bos, droog bos, galerijbos en mangroven, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Zoekt insecten en larven op takken en stammen in de middelste en hogere lagen, alleen of in paren, soms met gemengde groepen. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische en Caribische laagland, in het dal van de Magdalena en plaatselijk ten oosten van de Andes in het noordoosten. In Ecuador in het westelijke laagland en de uitlopers. In Peru alleen in het uiterste noordwesten, in Tumbes. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van Costa Rica, in Panama, Venezuela, het uiterste noorden van Brazilië en op Trinidad en Tobago.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosranden en hoog secundair bos in West-Ecuador en het Colombiaanse laagland naar een kleine, olijfbruine specht op dunne takken. Wanneer de vogel wegvliegt, is de rode stuit te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos, al verdwijnt plaatselijk veel bos in het westen van Ecuador.

Wetenschappelijke naam

Veniliornis kirkii | (Malherbe, 1845)

Malherbe beschreef de soort in 1845 als Picus (Chloropicus) Kirkii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Veniliornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Venilia, een Romeinse godin, met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam eert John Kirk (actief rond 1845), verzamelaar op Tobago. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tobago, Trinidad en Tobago.