Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Geeloorparkiet

Geeloorparkiet | Ognorhynchus icterotis

Yellow-eared Parrot | Loro orejiamarillo | Papagaio-de-orelha-amarela

De geeloorparkiet is een grote, groene papegaai van het nevelwoud van de Andes van Colombia, met een opvallend geel gezicht. Hij is voor slapen en broeden sterk afhankelijk van waspalmen, Ceroxylon. Na een sterke achteruitgang tot enkele tientallen vogels rond 1999 is de stand dankzij bescherming weer gegroeid tot enkele duizenden.

Geeloorparkiet (Ognorhynchus icterotis)
Foto: Actividad Cultural Banco de la República — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, nasale, enigszins ganzenachtige roepen, vaak in koor vanuit groepen in de vlucht.

Luister: ZangXC1089970

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

42 cm, met een vrij lange, puntige staart en een zware, zwarte snavel. Het kleed is donkergroen. Voorhoofd, teugel en een brede vlek over wang en oorstreek zijn helder geel. De onderdelen zijn iets lichter, geelachtig groen. De onderkant van de staart is dofrood. Rond het oog een smalle, kale, grijze ring. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De schubnekamazone Amazona mercenarius heeft geen geel gezicht, een donker geschubde nek, een rode vlek in de vleugel en een kortere staart. Het pruimkopmargrietje Pionus tumultuosus is kleiner, met een donkere, gevlekte kop en een korte staart. De goudpluimparkiet Leptosittaca branickii is kleiner en slanker, met een smalle gele pluim achter het oog en een lichte snavel.

Leefgebied

Nevelwoud en hoger bergregenwoud met waspalmen, en weiden met verspreide waspalmen, ruwweg tussen 1800 en 3000 m. Eet vruchten en zaden, vooral van waspalmen en andere bomen. Slaapt in groepen in waspalmen en broedt in holten in de stam van dode waspalmen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeer plaatselijk in de Centrale en Westelijke Andes, onder meer in Antioquia, Caldas, Risaralda, Quindío en Tolima. In Ecuador vroeger in het noordwesten; daar zijn sinds het eind van de jaren negentig geen zekere waarnemingen meer en is de soort vermoedelijk verdwenen. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de beschermde gebieden met waspalmen bij Jardín in Antioquia en bij Roncesvalles in Tolima, vooral vroeg in de ochtend, als groepen luid roepend van de slaapplaatsen vertrekken.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De soort was bijna uitgestorven door het kappen van waspalmen (onder meer voor palmtakken op Palmzondag), bosverlies en jacht. Dankzij nestkasten, bescherming van waspalmen en voorlichting neemt de stand weer toe.

Wetenschappelijke naam

Ognorhynchus icterotis | (Massena & de Souancé, 1854)

Massena & de Souancé beschreef de soort in 1854 als Conurus icterotis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ognorhynchus werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks onkos, 'massa, gewicht', en rhunkhos, 'snavel', naar de zware snavel. De soortnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht, geel', en ous, ōtos, 'oor', naar de gele oorstreek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ocaña, Colombia.