Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Gebandeerde bosvalk
Gebandeerde bosvalk | Micrastur gilvicollis
Lined Forest Falcon | Halcón montés lineado | Falcão-mateiro
De gebandeerde bosvalk is een kleine bosvalk van het Amazonelaagland, die vrijwel altijd binnen in het bos blijft. Hij jaagt vanaf een verborgen zitplaats in de onderste en middelste lagen van het bos op kleine vogels en hagedissen. Zijn roep in de schemering is vaak het enige teken van zijn aanwezigheid.
Geluid
Een herhaalde reeks van meestal twee nasale, blaffende tonen, kauw-kauw, soms uitgebreid tot een langere reeks. Vooral te horen in de vroege ochtend en in de avondschemering.
Opname: Yannick Wiegers — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
30–36 cm, met korte, ronde vleugels, een lange staart en lange poten. De volwassen vogel is leigrijs van boven, met een grijze kop en een lichte, witachtige iris. De onderdelen zijn wit met smalle grijze dwarsbandjes op borst en flanken; de buik is vaak vrijwel ongebandeerd. De staart is zwart met twee of drie smalle witte banden. Washuid, naakte huid rond het oog en poten zijn oranjegeel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner van boven en wit tot geelbruin van onder met grovere donkere banden, en hebben een donkerder iris.
Verwarringssoorten
De gestreepte bosvalk Micrastur ruficollis lijkt sterk, maar heeft een donkerder iris en een dichtere grijze bandering die doorloopt tot op de buik; iriskleur en roep zijn de beste kenmerken. Mintons bosvalk Micrastur mintoni is vrijwel gelijk van uiterlijk en vooral aan de roep te onderscheiden; in het gidsgebied is hij alleen uit het oosten van Bolivia bekend. Sclaters bosvalk Micrastur plumbeus leeft ten westen van de Andes en heeft één witte staartband. Buckleys bosvalk Micrastur buckleyi en Mirandolles bosvalk Micrastur mirandollei zijn groter en hebben ongebandeerde onderdelen.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos op terra firme, ook várzea en oud secundair bos, meestal onder 800 m en plaatselijk tot ongeveer 1000 m in de voetheuvels. Zit stil op een tak in de onderste en middelste bosetage en jaagt met korte uitvallen op kleine vogels, hagedissen en grote insecten; volgt soms zwermen legermieren. Het nest ligt waarschijnlijk in een boomholte; over de broedbiologie is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland over de hele oostkant van het land. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonebekken van Venezuela, de Guyana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in terra-firmebos naar de blaffende roep en zoek daarna in de lagere bosetage. Bij zwermen legermieren zit hij soms ook overdag op lage takken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van aaneengesloten bos en gaat plaatselijk achteruit door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Micrastur gilvicollis | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sparvius gilvicollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Micrastur werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks mikros, 'klein', met Astur, een geslachtsnaam voor haviken. De soortnaam komt van Latijn gilvus, 'lichtgeel', en collum, 'hals'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.