Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Geelsnavelglansvogel

Geelsnavelglansvogel | Galbula albirostris

Yellow-billed Jacamar | Jacamará piquiamarillo | Ariramba-de-bico-amarelo

De geelsnavelglansvogel is een kleine glansvogel van het binnenste van vochtig laaglandbos in het noorden van het Amazonegebied. Hij heeft, uitzonderlijk in de familie, een grotendeels gele snavel en jaagt laag in de schaduw van het bos. In het westen van het verspreidingsgebied heeft de vorm chalcocephala een blauwpaarse glans op de kruin; sommige auteurs behandelen die als aparte soort.

Geelsnavelglansvogel (Galbula albirostris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, scherpe pie, en een reeks hoge tonen die versnelt en eindigt in een triller.

Luister: ZangXC1151485

Opname: Paul Lenrumé — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een lange, rechte snavel die geel is, met een donkere rug van de bovensnavel en een donkere punt. De bovendelen zijn glanzend groen met een bronzen weerschijn; de kruin heeft in het gidsgebied een blauw- tot paarsachtige glans. Het mannetje heeft een witte keelvlek, het vrouwtje een geelbruine keel. De onderdelen zijn verder roodbruin, de buitenste staartpennen ook. Jonge vogels zijn doffer, met een kortere snavel.

Verwarrings­soorten

De purperhalsglansvogel Galbula cyanicollis lijkt sterk, maar heeft blauwe kopzijden en geen witte of geelbruine keelvlek; hij vervangt de geelsnavelglansvogel ten zuiden van de Amazone. De witkinglansvogel Galbula tombacea en de blauwkruinglansvogel Galbula cyanescens zijn groter, met een geheel zwarte snavel, en leven meer aan bosranden en langs water. De purperglansvogel Galbula chalcothorax is donker purperachtig, met een zwarte snavel.

Leefgebied

De onderste en middelste laag van vochtig terra-firmebos en hoog secundair bos, ook bos op witte zandgrond en open plekken en beekjes binnen het bos, van het laagland tot ongeveer 1000 m in de voetheuvels. Zit stil op een tak in de schaduw en vliegt uit naar vlinders, vliegen en andere vliegende insecten. Nestelt in een gang in een aarden wal of in de wortelkluit van een omgevallen boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in het Amazonegebied en het stroomgebied van de Orinoco. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het noorden van het Amazonelaagland, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië ten noorden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek binnen in het bos langs paden en beekjes in het laagland van Oost-Ecuador en Zuidoost-Colombia. De vogel zit vaak stil op 1–3 m hoogte en verraadt zich door zijn hoge roep of door korte uitvallen naar insecten.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd, omdat de afbakening van de soort per taxonomische lijst verschilt. Het verspreidingsgebied is groot en de vogel is in ongestoord bos vrij algemeen; ontbossing is plaatselijk een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Galbula albirostris | Latham, 1790

Latham beschreef de soort in 1790 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbula werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Latijn galbula, de naam voor een kleine gele vogel. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en rostrum, 'snavel': 'witsnavelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.