Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Geelteugeltangare

Geelteugeltangare | Chlorothraupis frenata

Yellow-lored Tanager | Tangara embridada | Tiê-de-loro-amarelo

De geelteugeltangare is een gedrongen, olijfgroene kardinaal van de ondergroei van bos in de voetheuvels van de oostflank van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Hij werd lang tot Carmiols tangare gerekend en wordt nu als aparte soort behandeld. Luidruchtige groepen vormen vaak de kern van gemengde groepen in de ondergroei.

Geelteugeltangare (Chlorothraupis frenata)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luidruchtig. Groepen laten een schor, herhaald gekwetter en scherpe roepen horen; bij zonsopgang zingt het mannetje een snelle reeks heldere, wisselende frasen.

Luister: ZangXC828856

Opname: Roberto Herrera Gonzales — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, gedrongen, met een stevige, donkere snavel. Vrijwel egaal dof olijfgroen, van onderen iets lichter en geler, met een gelige keel en een geel vlekje op de teugel. De seksen lijken op elkaar; bij het vrouwtje zijn keel en teugel vaak wat geler. Jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De geelbrauwtangare Chlorothraupis olivacea en de okerborsttangare Chlorothraupis stolzmanni lijken sterk, maar leven ten westen van de Andes. Vrouwtjes van de vuurkuiftangare Loriotus cristatus zijn kleiner, warmer okerbruin van onderen en hebben een slankere snavel. Het vrouwtje van de zomertangare Piranga rubra is geler, met een lichte snavel, en leeft hoger in de bomen.

Leefgebied

Ondergroei en middenetage van vochtig bos in de voetheuvels en op de lagere hellingen, ruwweg tussen 400 en 1400 m, ook aan bosranden en in oudere secundaire bossen. Leeft in groepjes die met gemengde groepen meetrekken. Eet insecten en vruchten. Het nest is een kom laag in de vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de oostflank van de Andes in het zuiden. In Ecuador en Peru langs de hele oostflank van de Andes in de voetheuvels. In Bolivia in de voetheuvels van de Yungas. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bos in de voetheuvels van de oostflank naar het schorre gekwetter van een groep in de ondergroei; gemengde groepen in de lagere bosetages trekken vaak met deze soort mee.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bos en lijdt plaatselijk onder ontbossing in de voetheuvels.

Wetenschappelijke naam

Chlorothraupis frenata | Berlepsch, 1907

Berlepsch beschreef de soort in 1907 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chlorothraupis werd in 1883 ingevoerd door Salvin & Godman. De geslachtsnaam komt van Grieks khlōros, 'groen', en thraupis, een niet nader bekend klein vogeltje bij Aristoteles, gebruikt voor tangaren. De soortnaam is Latijn frenatus, 'met teugel', naar de gekleurde teugels. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Marcapata, Cusco, Peru.