Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Geelvleugelara
Geelvleugelara | Ara macao
Scarlet Macaw | Guacamaya roja | Arara-canga
De geelvleugelara is een van de grootste en kleurrijkste papegaaien van de wereld, scharlakenrood met geel en blauw in de vleugels. In het gidsgebied leeft hij in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes, waar paren en kleine groepen luid krijsend over het bos vliegen. Op kleiwanden langs de rivieren verzamelen zich soms tientallen ara's om klei te eten.
Geluid
Luid, schor en rauw gekrijs, vooral in de vlucht, over grote afstand te horen. Groepen op een kleiwand maken een aanhoudend gekrakeel.
Opname: Paul Driver — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
81–96 cm, waarvan meer dan de helft staart, met een zware, gebogen snavel: de bovensnavel lichtgekleurd, de ondersnavel zwart. Het verenkleed is grotendeels scharlakenrood. De bovenste vleugeldekveren zijn geel met groene toppen en vormen een brede gele band op de vleugel; de slagpennen, de stuit en de staartzijden zijn blauw. De wangen zijn kaal en wit, met hooguit enkele kleine veertjes. In de vlucht vallen de lange, puntige rode staart en de geel-blauwe vleugels op. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De groenvleugelara Ara chloropterus is iets groter en donkerder rood, met groene in plaats van gele vleugeldekveren en duidelijke rijen kleine rode veertjes op de witte wangen; samen op een kleiwand valt het verschil in de vleugel direct op. De roodwangara Ara rubrogenys is veel kleiner en grotendeels groen, en leeft alleen in de droge dalen van Bolivia.
Leefgebied
Hoog, vochtig laaglandbos op terra firme en langs rivieren, overstromingsbos en de randen van savannen en voetheuvelbos, meestal onder 1000 m. Eet vruchten, noten en zaden, ook onrijpe, die hij met zijn zware snavel openbreekt. Bezoekt kleiwanden langs rivieren om klei te eten. Broedt in een holte hoog in een grote, vaak dode boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Vooral in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Colombia in het oosten van het land. In Ecuador en Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland, tot in de savannen van de Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika, en in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op de kleiwanden langs de rivieren van het zuidoosten van Peru, zoals in Tambopata, in de ochtend, samen met andere ara's en papegaaien. Elders vooral in de vlucht te zien bij zonsopkomst en zonsondergang, als paren tussen slaapplaats en voedselgebied heen en weer vliegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar plaatselijk sterk achteruit door ontbossing en vangst voor de handel in kooivogels; de soort staat op Bijlage I van CITES. In grote, ongestoorde bossen van het Amazonegebied is hij nog vrij algemeen.
Wetenschappelijke naam
Ara macao | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Psittacus Macao; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ara werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Tupi ará, 'ara', een klanknabootsing van de roep van deze vogels. De soortnaam komt van macao, een Braziliaans-Portugese naam voor de Geelvleugelara en de Groenvleugelara. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Amerika.