Alle soorten › Koekoeksvogels › Koekoeken › Gestreepte koekoek

Gestreepte koekoek | Tapera naevia

Striped Cuckoo | Cuclillo rayado | Saci

De gestreepte koekoek is een slanke, bruingestreepte koekoek met een rossige kuif van open, struikrijk land. Hij is de enige broedparasiet onder de koekoeken van open land in het gidsgebied en legt zijn eieren vooral in de gesloten takkennesten van stekelstaarten. Zijn tweetonige fluit, vaak ook 's nachts, is in het laagland een vertrouwd geluid.

Gestreepte koekoek (Tapera naevia)
Foto: Luiz Fernando Matos — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een heldere, melancholieke fluit van twee tonen, sie-sie, de tweede iets hoger, soms met een derde en vierde toon, sie-sie si-si. De zang is buikspreekachtig en draagt ver; de vogel zingt vaak van een open uitkijkpost, overdag en ook in maanlichte nachten.

Luister: ZangXC1175229

Opname: Paul Molina Abril — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

27–29 cm, met een lange, getrapte staart. De kruin en de korte kuif zijn roodbruin met zwarte strepen; de kuif wordt vaak opgezet. Er is een lange, lichte wenkbrauwstreep en een smalle donkere baardstreep. De bovendelen zijn grijsbruin met zwarte en geelbruine strepen. De onderdelen zijn wit tot lichtgrijs, ongestreept, met een geelbruine waas op de keel. De duimvleugel is zwart en wordt bij het zingen en bij opwinding opvallend uitgestoken. De snavel is kort en grijs. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben lichte vlekjes op de bovendelen en een fijn gebandeerde keel.

Verwarrings­soorten

De fazantkoekoek Dromococcyx phasianellus en de pauwkoekoek Dromococcyx pavoninus leven in het binnenste van het bos, hebben een kleine kop en een brede, waaiervormige staart met witte stippen, en de fazantkoekoek heeft een gevlekte borst. De guirakoekoek Guira guira leeft in groepen, is groter, met gestreepte onderdelen, een witte stuit en een witte staartpunt.

Leefgebied

Open land met struiken en ruigte, weiland met verspreide bomen, bosranden, kapvlakten met opslag, savanne en moerasranden, vooral in het laagland en tot ongeveer 1500 m. Leeft alleen en zoekt in lage begroeiing en op de grond naar sprinkhanen, rupsen en andere insecten. Broedparasiet: het vrouwtje legt haar eieren in de nesten van onder meer stekelstaarten Synallaxis, Certhiaxis en Phacellodomus.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverspreid in het laagland en de warme dalen ten westen en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het westelijke laagland en in het oosten. In Peru in het Amazonelaagland en in het noordwesten, onder meer in Tumbes en Piura en in het dal van de Marañón. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt in de woestijnkust van Midden- en Zuid-Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico via Midden-Amerika tot in het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de ochtend en tegen de schemering in struikrijk weiland en kapvlakten in het laagland; een zingende vogel zit vaak op een paal, een draad of een uitstekende tak en is te volgen op zijn fluit.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Profiteert van ontbossing, die open, struikrijk land schept.

Wetenschappelijke naam

Tapera naevia | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Cuculus naevius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tapera werd in 1819 ingevoerd door Thunberg. De geslachtsnaam komt van de Tupi-naam taperá, 'die bij huis leeft', voor een soort zwaluw. De soortnaam is Latijn naevius, 'gevlekt', van naevus, 'moedervlek', naar het gestreepte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.