Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Gevlekte muisspecht

Gevlekte muisspecht | Xiphorhynchus erythropygius

Spotted Woodcreeper | Trepatroncos manchado | Arapaçu-pintado

De gevlekte muisspecht is een middelgrote muisspecht van de vochtige bossen op de westflank van de Andes en in de Chocó. Zijn olijfbruine kleed is op kop en borst bezet met kleine geelbruine druppels. De langgerekte, klagende fluittonen van zijn zang horen bij de ochtendgeluiden van het bergbos aan de Pacifische kant.

Gevlekte muisspecht (Xiphorhynchus erythropygius)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks van twee tot vier lange, dalende, klagende fluittonen, kwieeuw … kwieeuw … kwieeuw. Daarnaast klinkt een snelle, dalende triller.

Luister: ZangXC1004235

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, met een vrij lange, licht gebogen snavel: bovensnavel donker, ondersnavel hoornkleurig. De bovendelen zijn olijfbruin, vleugels, stuit en staart roodbruin. Kop, keel en borst zijn olijfbruin met ronde tot druppelvormige geelbruine vlekken, die naar de buik vervagen; rond het oog ligt een smalle geelbruine ring. De seksen zijn gelijk; jongen zijn doffer gevlekt.

Verwarrings­soorten

De olijfrugmuisspecht Xiphorhynchus triangularis heeft een effen olijfkleurige rug en een geschubde keel, en leeft meestal hoger. De zwartgestreepte muisspecht Xiphorhynchus lachrymosus is groter, met een zwart-geel gestreepte rug, en leeft lager. De bergmuisspecht Lepidocolaptes lacrymiger is kleiner, met een dunne, bleke, sterker gebogen snavel en gestreepte onderdelen. De wigsnavelmuisspecht Glyphorynchus spirurus is veel kleiner en heeft een korte, wigvormige snavel.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig voetheuvel- en bergbos, ook hoog secundair bos, van ongeveer 400 tot 2000 m, plaatselijk lager. Zoekt in de middelste lagen op stammen en dikke takken naar insecten en spinnen, vaak in gemengde groepen. Het nest ligt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: op de Pacifische helling en in de West- en Centrale Andes. Ecuador: op de westflank van de Andes en in de westelijke voetheuvels, zuidwaarts tot in het zuidwesten. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama en Midden-Amerika noordwaarts tot Mexico.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in het bergbos van de westflank, bijvoorbeeld in het noordwesten van Ecuador, in de vroege ochtend naar de dalende fluittonen. De vogel zit dan vaak stil tegen een stam in de middelste laag.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de huidige omgrenzing van de soort. In het gidsgebied plaatselijk algemeen in voetheuvel- en bergbos; ontbossing van de westflank vermindert het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Xiphorhynchus erythropygius | (Sclater, 1860)

Sclater beschreef de soort in 1860 als Dendrornis erythropygia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xiphorhynchus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks xiphos, 'zwaard', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en pugē, 'stuit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Xalapa, Veracruz, Mexico.