Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Gitmanakin

Gitmanakin | Chloropipo unicolor

Jet Manakin | Saltarín azabache | Dançarino-azeviche

De gitmanakin is een kleine, geheel zwarte manakin van het bergbos op de oostflank van de Andes. Alleen als het mannetje de vleugels heft, worden de witte ondervleugeldekveren zichtbaar. Het vrouwtje is donker olijfgroen en grijs.

Gitmanakin (Chloropipo unicolor)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een oplopende, piepende roep, ongeveer tuuu-ie?. Laat zich verder weinig horen.

Luister: ZangXC262979

Opname: Jonas Nilsson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm. Het mannetje is geheel zwart, met witte ondervleugeldekveren, die soms als een witte vlek aan de zijkant van de borst te zien zijn. Het vrouwtje is overwegend donker olijfgroen, met een grijzig olijfkleurige keel en buik. Beide seksen hebben een donkerbruine iris, een blauwgrijze tot grijze snavel en donker olijfgrijze tot rozegrijze poten.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de zwarte manakin Xenopipo atronitens heeft geen wit onder de vleugel en een lichtere, zwaardere snavel, en leeft in het laagland op zandbodems. Het vrouwtje van de groene manakin Cryptopipo holochlora is helderder grasgroen met een geelachtige buik en leeft lager. Het vrouwtje van de goudvleugelmanakin Masius chrysopterus heeft een gele keel. Mannetjes van de blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata zijn veel kleiner en hebben een blauwe kruin.

Leefgebied

De onderlaag en middelste etage van vochtig bergbos op de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 1450 en 1700 m in Ecuador en tussen 900 en 2200 m in Peru. Eet kleine vruchten en insecten. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Verspreiding en trek

In Ecuador plaatselijk en verspreid op de oostflank van de Andes. In Peru doorlopend op de oostflank, van het noorden tot ten minste Puno. In Bolivia enkele gegevens uit het noordwesten, in La Paz. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs bospaden en wegen door bergbos op middelste hoogten op de oostflank in Peru. Let op een zwart vogeltje dat stil in de onderlaag zit en bij vruchtdragende struiken eet.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het bergbos op de oostflank is plaatselijk gekapt voor landbouw, maar grote delen zijn nog intact.

Wetenschappelijke naam

Chloropipo unicolor | Taczanowski, 1884 (GBIF: Xenopipo unicolor)

Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Chloropipo werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks khlōros, 'lichtgroen, geel', met pipōn of piprō, een onbekend klein vogeltje (vergelijk het geslacht Pipra). De soortnaam is Latijn unicolor, 'eenkleurig', naar het egaal zwarte verenkleed van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Amable María, Junín, Peru.