Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Geelkopmanakin
Geelkopmanakin | Chloropipo flavicapilla
Yellow-headed Manakin | Saltarín dorado | Dançarino-de-cabeça-amarela
De geelkopmanakin is een groene manakin met een goudgele kruin en nek, die vrijwel alleen in de Andes van Colombia voorkomt. De soort is schaars en plaatselijk en is uit veel gebieden verdwenen door het kappen van bergbos. Hij leeft rustig in de middelste etage van het bos en laat zich weinig horen.
Geluid
Laat zich zelden horen. Er bestaan geluidsopnamen, maar de geluiden zijn nauwelijks beschreven.
Opname: Fabio Agudelo Zapata — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm. Het mannetje heeft een goudgele kruin en nek, helder olijfgroene bovendelen en een lichter, geler olijfgroen gezicht, keel en borst; de buik is lichtgeel. Het vrouwtje is doffer, met minder geel op kop en borst. Beide seksen hebben een lichtoranje tot rode iris, een zwartachtige bovensnavel, een blauwgrijze ondersnavel en grijze poten. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, maar zijn doffer.
Verwarringssoorten
Het vrouwtje van de goudvleugelmanakin Masius chrysopterus is olijfgroen met een gele keel en een donkere iris, zonder gele kruin. De groene manakin Cryptopipo holochlora heeft een egaal groene kop en een donkere iris en leeft op de oostflank van de Andes. Vrouwtjes van andere manakins in het bergbos hebben geen gele kruin en een donkere iris.
Leefgebied
Vochtig bergbos, oud secundair bos en bosranden, ruwweg tussen 1200 en 2400 m. Zoekt in de middelste etage en het lagere bladerdak naar kleine vruchten en insecten. Over het nest is vrijwel niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia verspreid in de Westelijke Andes en op de westflank van de Centrale Andes, in Valle del Cauca en Cauca, en in de Centrale Andes van het zuiden van Antioquia zuidwaarts tot Huila. Voor Ecuador worden enkele gegevens van de oostflank (Napo, Tungurahua) genoemd, maar die zijn niet bevestigd. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bezoek bosresten op middelste hoogten in de Centrale Andes van Colombia, zoals het park La Romera bij Itagüí, ten zuiden van Medellín. Zoek in de middelste etage bij vruchtdragende bomen en struiken.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand wordt geschat op enkele duizenden volwassen vogels en neemt af. De belangrijkste bedreiging is het verlies en de versnippering van bergbos, omdat veel van het verspreidingsgebied in gebruik is als landbouwgrond.
Wetenschappelijke naam
Chloropipo flavicapilla | (Sclater, 1852) (GBIF: Xenopipo flavicapilla)
Sclater beschreef de soort in 1852 als Pipra flavicapilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloropipo werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam combineert Grieks khlōros, 'lichtgroen, geel', met pipōn of piprō, een onbekend klein vogeltje (vergelijk het geslacht Pipra). De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en capillus, 'hoofdhaar', naar de gele kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.