Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Glanskoevogel

Glanskoevogel | Molothrus bonariensis

Shiny Cowbird | Tordo renegrido | Chupim

De glanskoevogel is de meest verbreide koevogel van Zuid-Amerika en een broedparasiet die bij meer dan 250 vogelsoorten eieren legt. Met de ontbossing en de uitbreiding van landbouwgrond heeft hij zich sinds de twintigste eeuw sterk verspreid, ook naar het Caribisch gebied en het zuidoosten van de Verenigde Staten. In het gidsgebied komt hij in alle vier de landen op het vasteland voor.

Glanskoevogel (Molothrus bonariensis)
Foto: Ligocsicnarf89 — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje is een vloeiende reeks borrelende, fluitende tonen, die eindigt in een hoge fluittoon en gezongen wordt met opgezette veren. Roept met een hoog tsjip; in de vlucht een fijn gefluit.

Luister: ZangXC1136688

Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–21 cm; het mannetje is groter dan het vrouwtje. Het mannetje is geheel zwart met een sterke paarsblauwe glans, het vrouwtje grijsbruin, iets lichter van onder, met een vage lichte wenkbrauwstreep. De snavel is vrij kort, spits en zwart; het oog is donker. Jongen lijken op het vrouwtje, maar hebben fijne strepen op de onderdelen.

Verwarrings­soorten

De roodoogkoevogel Molothrus aeneus is forser, met een rood oog, een bronsachtige glans en bij het mannetje een kraag in de nek. De roodokselkoevogel Molothrus rufoaxillaris heeft een kortere, dikkere snavel en een blauwere glans. De grote koevogel Molothrus oryzivorus is veel groter, met een kleine kop en een lange staart. Vrouwtjes kunnen worden verward met de grijze koevogel Agelaioides badius, die roestbruine vleugels heeft. De langstaarttroepiaal Quiscalus mexicanus is veel groter, met een lange, gekielde staart en een geel oog.

Leefgebied

Open en half open land: weiden, akkers, rijstvelden, struweel, bosranden, parken en dorpen, van de kust tot ongeveer 2500 m en plaatselijk hoger. Zoekt in groepen op de grond naar zaden en insecten, vaak bij vee. Bouwt geen nest; het vrouwtje legt de eieren in de nesten van veel andere zangvogels, zoals de roodkraaggors Zonotrichia capensis.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland aan beide kanten van de Andes en in de Andesdalen. In Ecuador in het westelijke laagland, in de Andesdalen en in het oostelijke laagland. In Peru langs de kust, in de Andesdalen en in het Amazonelaagland. In Bolivia verbreid in het laagland en in de valleien. Niet gevestigd op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama en het Caribisch gebied tot Argentinië en Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij vee op weiden en langs rijstvelden; groepen mannetjes en vrouwtjes foerageren samen op de grond en vliegen gezamenlijk op naar een boom of draad.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van ontbossing en landbouw; door broedparasitisme kan ze plaatselijk het broedsucces van zeldzame waardsoorten verminderen.

Wetenschappelijke naam

Molothrus bonariensis | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tanagra bonariensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Molothrus werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks mōlos, 'strijd', en thrōskō, 'bevruchten', naar het broedparasitisme van de koevogels. De soortnaam verwijst naar Buenos Aires in Argentinië. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.