Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Roodokselkoevogel
Roodokselkoevogel | Molothrus rufoaxillaris
Screaming Cowbird | Tordo pico corto | Chupim-azeviche
De roodokselkoevogel is een broedparasiet die vrijwel uitsluitend de grijze koevogel Agelaioides badius als waard gebruikt. Zijn jongen lijken sterk op de jongen van de waard en worden door de waardouders samen met hun eigen jongen grootgebracht. In het gidsgebied leeft hij in het zuiden en oosten van Bolivia.
Geluid
Een hoge, schelle, krijsende roep, vaak in de vlucht, waaraan de soort haar Engelse naam dankt; het mannetje zingt ook een korte, schorre frase.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een vrij korte, dikke snavel. Volwassen vogels zijn zwart met een blauwige tot paarsige glans en een kastanjebruine vlek in de oksel, die alleen bij gespreide vleugels te zien is. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje is wat kleiner en minder glanzend. Jongen zijn grijsbruin met roestbruine vleugels en lijken sterk op jonge grijze koevogels.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de glanskoevogel Molothrus bonariensis heeft een langere, spitsere snavel, een sterkere paarse glans en geen kastanjebruine oksel; het vrouwtje van die soort is grijsbruin. De chopitroepiaal Gnorimopsar chopi is groter, matzwart, met groefjes in de ondersnavel. De grijze koevogel Agelaioides badius lijkt op de jongen, maar is ook als volwassen vogel grijsbruin met roestbruine vleugels.
Leefgebied
Open droog bos, Chaco-struweel, savanne met bomen, weiden en akkerland met verspreide bomen, vooral in het laagland en in droge valleien. Zoekt op de grond naar zaden en insecten, vaak in gemengde groepen met grijze koevogels en glanskoevogels. Legt de eieren in nesten van de grijze koevogel, zelden in die van andere troepialen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het zuiden en oosten, vooral in de departementen Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de Chaco en de droge valleien van het zuiden van Bolivia naar groepen grijze koevogels; roodokselkoevogels foerageren vaak met hen mee. Let op de kortere, dikkere snavel ten opzichte van de glanskoevogel.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand lijkt stabiel; de verspreiding volgt die van de waardsoort.
Wetenschappelijke naam
Molothrus rufoaxillaris | Cassin, 1866
Cassin beschreef de soort in 1866 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Molothrus werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks mōlos, 'strijd', en thrōskō, 'bevruchten', naar het broedparasitisme van de koevogels. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en axilla, 'oksel', naar de roodbruine okselveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.