Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Baltimoretroepiaal
Baltimoretroepiaal | Icterus galbula
Baltimore Oriole | Turpial de Baltimore | Corrupião-de-baltimore
De baltimoretroepiaal is een Noord-Amerikaanse broedvogel die in de noordelijke winter naar Midden-Amerika en het noordwesten van Zuid-Amerika trekt. In Colombia is hij een gewone wintergast; verder naar het zuiden wordt hij snel schaarser. Het mannetje is oranje en zwart, het vrouwtje doffer oranjegeel.
Geluid
In de winter vooral een droog, ratelend tsjatter en een tweetonige fluittoon; soms ook flarden van de volle, gefloten zang.
Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een spitse, blauwgrijze snavel. Het mannetje heeft een zwarte kop, keel en mantel, oranje onderdelen, stuit en schouders, zwarte vleugels met een witte vleugelstreep en witte randen, en een zwarte staart met oranje hoeken. Het vrouwtje is olijfbruin van boven en geeloranje tot oranjegeel van onder, met twee witte vleugelstrepen; sommige vrouwtjes hebben zwarte vlekken op kop en keel. Jonge vogels in de eerste winter lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De tuintroepiaal Icterus spurius is kleiner; het mannetje is kastanjebruin in plaats van oranje, het vrouwtje groengeel zonder oranje toon. De oranjekaptroepiaal Icterus auricapillus heeft een oranje kop met een zwart gezicht en geen witte vleugelstrepen. Het vrouwtje van de zomertangare Piranga rubra is egaal geelachtig, zonder vleugelstrepen, en heeft een dikkere, lichte snavel.
Leefgebied
In het winterverblijf in bosranden, half open land met bomen, schaduwkoffie, tuinen en parken, vooral tussen 500 en 2500 m, maar ook lager. Eet insecten, vruchten en veel nectar uit bloeiende bomen zoals Erythrina en Inga. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Wintergast, vooral van oktober tot april. In Colombia verspreid in het Caribisch laagland, de dalen van de Magdalena en de Cauca en op de Andeshellingen. In Ecuador schaars, vooral in het noorden. In Peru slechts enkele meldingen. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Broedt in het oosten en midden van Noord-Amerika en overwintert van Mexico tot Colombia en Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de wintermaanden in bloeiende Erythrina-bomen in koffiegebieden en bosranden van de Colombiaanse Andes; de vogels foerageren daar vaak samen met tangaren en andere wintergasten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De Noord-Amerikaanse stand is de afgelopen decennia afgenomen; in het winterverblijf gebruikt de soort ook schaduwkoffie en half open land.
Wetenschappelijke naam
Icterus galbula | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als C[oracias] Galbula; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam is Latijn galbula, de naam van een kleine gele vogel, waarschijnlijk de wielewaal. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Virginia, Verenigde Staten.