Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Gele troepiaal
Gele troepiaal | Icterus nigrogularis
Yellow Oriole | Turpial amarillo | João-pinto-amarelo
De gele troepiaal is een middelgrote, heldergele troepiaal met een zwarte bef, van het open, droge laagland in het noorden van Zuid-Amerika. Hij bouwt een lange, hangende nestbuidel aan het uiteinde van een tak, vaak in een losstaande boom. In het gidsgebied leeft hij alleen in Colombia.
Geluid
De zang is een reeks heldere, wat klagende gefloten tonen in wisselende volgorde, soms in duet. Roept met een nasaal tsjek en een droog geratel.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–22 cm, met een spitse snavel en een middellange staart. Het kleed is goudgeel, ook op de rug, met een zwart masker en een zwarte bef. De vleugels zijn zwart, met een smalle witte vleugelstreep en witte randen aan de slagpennen; de staart is zwart. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn olijfgeel, met weinig of geen zwart op de keel.
Verwarringssoorten
De troepiaal Icterus icterus is groter, met een geheel zwarte kop en borst, blauwe huid rond het oog en een grote witte vleugelvlek. De geelrugtroepiaal Icterus chrysater heeft eveneens een gele rug, maar vleugels zonder wit, en leeft vooral in bosranden op de Andeshellingen. De oranjekaptroepiaal Icterus auricapillus heeft een oranje kruin, een zwarte rug en geen wit in de vleugel. De geelstaarttroepiaal Icterus mesomelas heeft een zwarte rug en gele buitenste staartpennen.
Leefgebied
Droog bos, doornstruweel, open land met verspreide bomen, mangroveranden, galerijbos, tuinen en erven, vooral onder 500 m. Eet insecten, vruchten en nectar. Het nest is een lange, uit grassen en vezels geweven buidel die aan het eind van een tak hangt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribisch laagland van La Guajira tot Córdoba, in de Magdalenavallei zuidwaarts, en oostelijk van de Andes in de Llanos. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, op Trinidad, Aruba, Curaçao en Bonaire, in de Guyana's en in het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droog struweel en bij boerderijen in het Caribisch laagland naar hangende nestbuidels in losstaande bomen; de vogels houden zich vaak in de buurt van het nest op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Een algemene soort van open en verstoord land; plaatselijk gevangen als kooivogel.
Wetenschappelijke naam
Icterus nigrogularis | (Hahn, 1819)
Hahn beschreef de soort in 1819 als Xanthornus nigrogularis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en gula, 'keel', naar de zwarte keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.