Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Witvleugeltroepiaal
Witvleugeltroepiaal | Icterus leucopteryx
Jamaican Oriole | Turpial de Jamaica | Corrupião-da-jamaica
De witvleugeltroepiaal is een groengele troepiaal van Jamaica, die in het gidsgebied alleen op het Colombiaanse eiland San Andrés in de westelijke Caribische Zee leeft. Daar komt een eigen ondersoort voor, lawrencii, die feller geel is dan de vogels op Jamaica. Een derde ondersoort, van Grand Cayman, is sinds 1967 niet meer gezien en geldt als uitgestorven.
Geluid
De zang is een gefloten frase van enkele heldere tonen, op Jamaica weergegeven als you cheat. Roept met een enkele of tweetonige fluittoon en een kort gekwetter.
Opname: Nick Komar — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, met een spitse snavel en een middellange staart. Bovendelen olijfgeel tot geelgroen, onderdelen helderder citroengeel; de vogels van San Andrés zijn feller geel dan die van Jamaica. Een zwart masker loopt over in een zwarte keel en bovenborst. De vleugels zijn grotendeels zwart, met witte randen en een grote witte vlek op de gesloten vleugel; de staart is zwart. De snavel is blauwgrijs met een zwarte bovenkant. De seksen zijn vrijwel gelijk; het vrouwtje is wat doffer.
Verwarringssoorten
De baltimoretroepiaal Icterus galbula, een wintergast uit Noord-Amerika, is oranje in plaats van geel; het mannetje heeft een geheel zwarte kop, het vrouwtje mist de zwarte keel en heeft twee smalle witte vleugelstrepen. De tuintroepiaal Icterus spurius, eveneens een wintergast, is kleiner; het vrouwtje is groengeel zonder zwarte keel, het mannetje zwart met kastanjebruin.
Leefgebied
Op San Andrés in tuinen, kokospalmplantages, struweel en resten van bos; op Jamaica in vrijwel alle bostypen, van zeeniveau tot in de bergen. Zoekt in het gebladerte, tussen dode bladeren en onder schors naar insecten en eet ook vruchten en nectar. Het nest is een hangende, geweven buidel.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen op San Andrés (Colombia). Ontbreekt op het vasteland van Colombia, in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied op Jamaica.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in tuinen en kokospalmen op San Andrés; de vogels zoeken vaak tussen palmbladeren naar insecten en verraden zich door hun fluittonen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Op San Andrés is het verspreidingsgebied klein en het gebruik van het leefgebied niet onderzocht; verlies van bos en struweel door bebouwing is daar een mogelijke bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Icterus leucopteryx | (Wagler, 1827)
Wagler beschreef de soort in 1827 als Ps[arocolius] Leucopteryx; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pterux, 'vleugel', naar de witte vleugelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Saint Andrew, Jamaica.