Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Gletsjergors
Gletsjergors | Idiopsar speculifer
Glacier Finch | Diuca aliblanca | Tico-tico-das-geleiras
De gletsjergors is een van de hoogst levende zangvogels: een grote, grijze vink met een witte keel en een witte vleugelvlek, van de hoogste puna en de rand van de eeuwige sneeuw. Op de ijskap van Quelccaya in Peru is vastgesteld dat hij nestelt in holtes in het gletsjerijs, wat bij vogels zeer uitzonderlijk is. Hij werd lang in het geslacht Diuca geplaatst.
Geluid
Weinig beschreven: korte fluitjes en een zachte, tjirpende zang, die vaak al in de schemering te horen is.
Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–19 cm, met een stevige, kegelvormige, grijze snavel. De bovendelen zijn grijs, de vleugels zwartachtig met een witte vlek aan de basis van de handpennen, die vooral in vlucht zichtbaar is. De keel en een halve maan onder het oog zijn wit, de borst is grijs en de buik witachtig. De buitenste staartpennen hebben witte randen. Het vrouwtje is doffer en bruiner grijs; jonge vogels zijn bruiner en zwak gestreept.
Verwarringssoorten
De witkeelsierragors Idiopsar erythronotus heeft ook een witte keel, maar geen witte vleugelvlek en geen witte halve maan onder het oog. De loodkleurige sierragors Geospizopsis unicolor is kleiner en egaal grijs, zonder wit. De bandstaartsierragors Rhopospina alaudina heeft een witte band in de staart, een gele tot oranje snavel en een witte buik. De paramogors Idiopsar brachyurus heeft een veel langere, spitse snavel en geen witte vleugelvlek.
Leefgebied
Hoge puna, bofedales, rotsige hellingen, puinvelden en de randen van gletsjers en sneeuwvelden, meestal tussen 4000 en 5300 m. Zoekt op de grond, vaak in en langs bofedales, naar zaden en ongewervelden. Broedt in rotsspleten en, op de ijskap van Quelccaya, in holtes in het gletsjerijs; het nest is een grote, diepe kom van gras.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru langs de Andes van het midden (Ancash en Junín) tot het zuiden. In Bolivia in het westen, in de hoge Cordilleras. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het uiterste noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op hoge passen, zoals de Ticliopas in Peru, langs bofedales en puinhellingen boven 4500 m; let in vlucht op de witte vleugelvlek.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het terugtrekken van de gletsjers kan op termijn broedplaatsen op het ijs doen verdwijnen; verder zijn er geen bekende bedreigingen.
Wetenschappelijke naam
Idiopsar speculifer | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Emberiza speculifera; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Idiopsar werd in 1867 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam combineert Grieks idios, 'apart, eigenaardig', met psar, 'spreeuw'. De soortnaam komt van Latijn speculum, 'spiegel' (de vleugelspiegel), en -fer, 'dragend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit hoge Andes, Bolivia.