Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Witkeelsierragors

Witkeelsierragors | Idiopsar erythronotus

White-throated Sierra Finch | Yal gorjiblanco | Tico-tico-serrano-de-garganta-branca

De witkeelsierragors is een grote, grijze sierragors van de puna in het zuiden van Peru, het westen van Bolivia en het noorden van Chili. Ondanks de wetenschappelijke naam erythronotus ('roodrug') hebben volwassen vogels een grijze rug; alleen jonge vogels zijn warmbruin van boven. Hij komt verspreid en plaatselijk voor.

Witkeelsierragors (Idiopsar erythronotus)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Vooral korte, gefloten contactroepjes; de zang is weinig beschreven.

Luister: RoepXC28387

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een lange, kegelvormige, zwartachtige snavel. Het volwassen kleed is grotendeels grijs, met een witte keel en witachtige onderdelen; de vleugels zijn donkerder, bijna zwartachtig, en steken af tegen het grijze lichaam. De seksen lijken op elkaar. Jonge vogels hebben een warmbruine rug en zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De roodrugsierragors Idiopsar dorsalis leeft zuidelijker en heeft een kastanjerode rug; jonge witkeelsierragorzen kunnen erop lijken. De loodkleurige sierragors Geospizopsis unicolor is kleiner en egaal loodgrijs, zonder witte keel, met een kortere snavel. De gletsjergors Idiopsar speculifer heeft een witte vleugelvlek en een witte halve maan onder het oog. De grijsborstsierragors Geospizopsis plebejus is veel kleiner, met een gestreepte rug.

Leefgebied

Rotsige hellingen, puinvelden en de randen van bofedales op de puna, ruwweg tussen 3800 en 4800 m. Zoekt op de grond naar zaden en insecten, vaak tussen stenen. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het zuiden, in de hooglanden van Arequipa, Moquegua, Tacna en Puno. In Bolivia in het westen, in de hooglanden van La Paz en Oruro. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste noorden van Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het hoogland van Tacna en in het grensgebied met Chili en Bolivia langs rotsige hellingen bij bofedales; de soort leeft verspreid en is plaatselijk schaars. In het Chileense nationaal park Lauca, net buiten het gidsgebied, wordt hij regelmatig gezien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Verspreid en niet talrijk, maar zonder bekende specifieke bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Idiopsar erythronotus | (Philippi & Landbeck, 1861)

Philippi & Landbeck beschreef de soort in 1861 als Chlorospiza erythronotus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Idiopsar werd in 1867 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam combineert Grieks idios, 'apart, eigenaardig', met psar, 'spreeuw'. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en nōton, 'rug'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Putre of Parinacota, Arica, Chili.