Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Roodrugsierragors

Roodrugsierragors | Idiopsar dorsalis

Red-backed Sierra Finch | Yal dorsirrojo | Tico-tico-serrano-de-dorso-ruivo

De roodrugsierragors is een grote, grijze sierragors van het hoge altiplano, met een kastanjerode rug als duidelijkste kenmerk. Hij is nauw verwant aan de witkeelsierragors, die ten noorden en westen van hem leeft; de twee worden soms als één soort beschouwd en er zijn mengvormen gemeld. In het gidsgebied leeft hij vooral in het zuidwesten van Bolivia.

Roodrugsierragors (Idiopsar dorsalis)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 1.0 · iNaturalist

Geluid

Een stille soort; vooral korte, gefloten contactroepjes. De zang is weinig beschreven.

Luister: RoepXC9000

Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

17 cm, met een vrij lange, kegelvormige, donkergrijze snavel. Kop, nek en borst zijn grijs, de keel is wit en de buik witachtig. Rug en schouders zijn kastanjerood en steken scherp af tegen de grijze kop en de donkere vleugels en staart. De seksen lijken op elkaar; het vrouwtje is iets doffer. Jonge vogels zijn bruiner en zwak gestreept.

Verwarrings­soorten

De witkeelsierragors Idiopsar erythronotus heeft als volwassen vogel een grijze rug zonder rood; jonge vogels van die soort hebben wel een warmbruine rug en zijn voor de roodrugsierragors aangezien. De loodkleurige sierragors Geospizopsis unicolor is kleiner en egaal grijs, zonder witte keel. De gletsjergors Idiopsar speculifer heeft een witte vleugelvlek en een witte halve maan onder het oog. De zwartkapsierragors Phrygilus atriceps heeft een zwarte kop en gele onderdelen.

Leefgebied

Rotsige hellingen op het hoge altiplano, vaak in de buurt van beekjes en bofedales, ruwweg tussen 3800 en 5000 m. Zoekt op de grond tussen stenen en lage vegetatie naar zaden en insecten. Het nest is weinig beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia vooral in het zuidwesten, in de hooglanden van Potosí en het zuiden van Oruro. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos; meldingen uit het zuiden van Peru zijn onzeker, omdat jonge witkeelsierragorzen erop lijken. Buiten het gidsgebied in het hoogland van Antofagasta in Chili en plaatselijk in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het zuidwesten van Bolivia, bijvoorbeeld in het hoogland van Sud Lípez, langs rotsige beekdalen en bofedales; let op de kastanjerode rug als een vogel tussen de stenen wegvliegt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is beperkt en dun bezet, maar grotendeels afgelegen; bedreigingen zijn niet bekend.

Wetenschappelijke naam

Idiopsar dorsalis | (Cabanis, 1883)

Cabanis beschreef de soort in 1883 als Phrygilus dorsalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Idiopsar werd in 1867 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam combineert Grieks idios, 'apart, eigenaardig', met psar, 'spreeuw'. De soortnaam komt van Latijn dorsalis, 'van de rug', naar dorsum, 'rug'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cerro Bayo, Tucumán, Argentinië.