Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Veelkleurige chacogors

Veelkleurige chacogors | Saltatricula multicolor

Many-colored Chaco Finch | Pepitero chico | Bico-de-pimenta-do-chaco

De veelkleurige chacogors is een kleine, saltatorachtige vogel van het droge bos en struweel van de Gran Chaco, met een gele snavel en een zwart gezicht. Samen met de zwartkeelsaltator vormt hij het geslacht Saltatricula. In het gidsgebied leeft hij alleen in de Chaco van het zuidoosten van Bolivia.

Veelkleurige chacogors (Saltatricula multicolor)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, aanhoudende reeks herhaalde tonen, vanaf een uitstekende zitplaats en vaak ook in de hitte van de dag. Roepen zijn een dof tsjoep of tsjoe-tsjoep en een hoog swiep.

Luister: ZangXC8999

Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een gele, kegelvormige snavel met een donkere rug van de bovensnavel. De kruin is lichtbruin. Voorhoofd, teugels, wangen en halszijden vormen een zwart masker, met daarachter een opvallende witte streep achter het oog; kin en keel zijn wittig. De bovendelen zijn lichtbruin, naar de stuit grijs. De borst vormt een grijze band; borstzijden en flanken zijn helder kaneelkleurig, de buik is wit. De lange, zwartachtige staart heeft witte hoeken. Het vrouwtje is iets doffer, met een kleiner masker. Jonge vogels zijn bleker, met een zwartachtige snavel met gele randen.

Verwarrings­soorten

De zwartkeelsaltator Saltatricula atricollis is groter, met een oranje snavel, een zwarte keel en zonder kaneelkleurige flanken, en leeft in de cerrado verder naar het noorden. De goudsnavelsaltator Saltator aurantiirostris is groter, met een oranje snavel, een witte keel en een zwarte borstband. De chacogors Rhynchospiza strigiceps heeft een gestreepte kop en een donkere bovensnavel, zonder zwart masker.

Leefgebied

Droog Chacobos, doornstruweel met grazige randen, wegbermen, akkerranden en open terrein met struiken, in het laagland, meestal onder 500 m. Zoekt vooral op de grond en in lage begroeiing naar zaden, daarnaast insecten en vruchten. Het nest is een goed verborgen kommetje van gras laag in een struik of op de grond; het wordt vaak geparasiteerd door de glanskoevogel.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia alleen in de Chaco van het zuidoosten, in het zuiden van Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Chaco van Paraguay en Noord-Argentinië en tot in het noordwesten van Uruguay; aan de noordrand van het verspreidingsgebied wisselen de aantallen, wat op zwerven kan wijzen.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Rijd of loop in de Boliviaanse Chaco langs bermen en randen van doornstruweel; de vogels zingen vanaf de toppen van struiken en lopen in de berm.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een open, beweid landschap, maar het Chacobos verdwijnt snel door ontginning voor landbouw en veeteelt.

Wetenschappelijke naam

Saltatricula multicolor | (Burmeister, 1860)

Burmeister beschreef de soort in 1860 als Saltator multicolor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Saltatricula werd in 1861 ingevoerd door Burmeister. De geslachtsnaam is een Latijns verkleinwoord van het geslacht Saltator, dat Vieillot in 1816 invoerde. De soortnaam komt van Latijn multicolor, 'veelkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraná, Entre Ríos, Argentinië.