Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Goeldi's miervogel

Goeldi's miervogel | Akletos goeldii

Goeldi's Antbird | Hormiguero de Goeldi | Formigueiro-de-goeldi

De goeldi's miervogel is een grote miervogel van het zuidwestelijke Amazonegebied, nauw verwant aan de witschoudermiervogel. Hij leeft vooral in Guadua-bamboe en dichte oeverbegroeiing. De soort is genoemd naar de Zwitsers-Braziliaanse natuuronderzoeker Emil Goeldi.

Goeldi's miervogel (Akletos goeldii)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang begint met drie zachte, snelle tonen, gevolgd door gelijkmatig verdeelde, dalende fluittonen. De roep is een traag, elektrisch klinkend geratel.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18 cm, met een rode iris en blauwgrijze naakte huid rond het oog. Het mannetje is overwegend zwart, met een meestal verborgen witte vlek tussen de schouderveren. Het vrouwtje heeft een zwartachtig grijze voorkruin, teugels en wangen; kruin, bovenkant en vleugels zijn roodbruin en de staart donker roodbruin; de keel is wit en de onderkant licht kaneelkleurig met warmbruine flanken en onderstaartdekveren.

Verwarrings­soorten

De witschoudermiervogel Akletos melanoceps leeft noordelijker; het mannetje heeft een witte schoudervlek en het vrouwtje een zwarte kop en borst. De witrugvuuroog Pyriglena leuconota is kleiner, langstaartiger en leeft hoger, in voetheuvelbos. De roetmiervogel Hafferia fortis leeft in bos op terra firme; het vrouwtje is grijsbruin zonder witte keel. De witstreepmierkruiper Myrmoborus lophotes deelt de bamboe, maar is kleiner en heeft een kuif.

Leefgebied

Bodem en ondergroei van altijdgroen várzeabos, overgangsbos, bamboebos en secundair bos, vooral in struikgewas en lianen langs rivieren en in Guadua-bamboe. Meestal onder 500 m, in Peru plaatselijk tot ongeveer 800 m. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten. Het nest ligt laag in de vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het zuidoosten, in Ucayali, Madre de Dios en Cusco. Bolivia: in het noordwesten, in Pando en het noorden van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Acre en het zuidwesten van Amazonas in Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboe en dichte oeverbegroeiing langs rivieren in Madre de Dios, bijvoorbeeld bij Tambopata of langs de benedenloop van de Manu, en luister naar de reeks dalende fluittonen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in een groot verspreidingsgebied; de stand wordt als stabiel beschouwd.

Wetenschappelijke naam

Akletos goeldii | (Snethlage, HMMEE, 1908) (GBIF: Myrmeciza goeldii)

Snethlage, HMMEE beschreef de soort in 1908 als Myrmelastes goeldii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Akletos werd in 1948 ingevoerd door Dunajewski. De geslachtsnaam komt van Grieks aklētos, 'ongeroepen, ongenood', van het ontkennende voorvoegsel a- en klētos, 'geroepen'. De soortnaam eert Emil August Goeldi (1859–1917), Zwitsers zoöloog en directeur van het museum in Belém (Brazilië), waar Snethlage werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Purus, Amazonas, Brazilië.