Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Grijskruinmiervogel
Grijskruinmiervogel | Sipia laemosticta
Dull-mantled Antbird | Hormiguero alimaculado | Formigueiro-de-manto-fosco
De grijskruinmiervogel is een donkere, kortstaartige miervogel van ravijnen en beekdalen in vochtig voetheuvelbos van Midden-Amerika, die in het gidsgebied alleen in het uiterste noordwesten van Colombia, aan de grens met Panama, voorkomt. Vroeger werden de magdalenamiervogel en de esmeraldasmiervogel tot deze soort gerekend. Kenmerkend zijn de rode iris en de witte stippen op de vleugels.
Geluid
De zang van het mannetje is een telbare reeks korte tonen: eerst drie stijgende tot vlakke tonen, daarna abrupt vijf gelijkmatig dalende. Het vrouwtje antwoordt met langere, raspende tonen, gevolgd door twee tot vier korte, dalende tonen. Roepen: korte, brommende, dalende tonen en scherpe tikjes.
Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm. Het mannetje heeft een zwartachtig grijze kop, hals en bovenmantel, een donker roodbruine rug met een meestal verborgen witte vlek tussen de schouders, zwarte vleugeldekveren met kleine witte stippen en een zwarte keel. Borst en buik zijn leigrijs, flanken en onderstaartdekveren roodbruin. Het vrouwtje is lichter grijs, met een zwarte keel vol witte stippels of bandjes en kaneelkleurig getinte vleugelstippen. Beide seksen hebben een rode iris.
Verwarringssoorten
De magdalenamiervogel Sipia palliata in Noord-Colombia en het Magdalenadal heeft vrijwel hetzelfde kleed, met een kastanjebruine onderrug, stuit en staart; zang en verspreiding zijn de beste kenmerken. Bij de esmeraldasmiervogel Sipia nigricauda langs de Pacifische helling verder naar het zuiden is het mannetje grijs, zonder bruine rug. De bruinrugmiervogel Poliocrania exsul heeft een blauwe huid rond het oog en een donkere iris.
Leefgebied
Bodem en onderlaag van vochtig voetheuvelbos en laaglandbos, vooral in ravijnen en op hellingen langs beken met dichte begroeiing, en in jonge opslag op aardverschuivingen en open plekken door omgevallen bomen. In Midden-Amerika van bijna zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Leeft in paren dicht bij de grond en zoekt insecten in het bladstrooisel en in lage vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: alleen in het uiterste noordwesten, langs de grens met Panama; het voorkomen daar is weinig gedocumenteerd. Oudere opgaven uit Noord-Colombia en het Magdalenadal horen bij de magdalenamiervogel. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Er zijn uit het gidsgebied weinig waarnemingen. Zoek in beekravijnen in vochtig voetheuvelbos langs de grens met Panama en luister naar de telbare reeks korte tonen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De stand neemt waarschijnlijk af; de soort is gevoelig voor verstoring en verdwijnt uit versnipperd bos. Uit het gidsgebied zijn er weinig gegevens.
Wetenschappelijke naam
Sipia laemosticta | (Salvin, 1865)
Salvin beschreef de soort in 1865 als Myrmeciza laemosticta; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sipia werd in 1924 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam, ingevoerd door Hellmayr in 1924, verwijst naar Sipí in de Chocó in West-Colombia. De soortnaam komt van Grieks laimos, 'keel', en stiktos, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tucurrique, Cartago, Costa Rica.