Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Magdalenamiervogel

Magdalenamiervogel | Sipia palliata

Magdalena Antbird | Hormiguero de Magdalena | Formigueiro-do-magdalena

De magdalenamiervogel is een donkere miervogel met een rode iris en een kastanjebruine achterkant, die vrijwel alleen in Noord-Colombia voorkomt, vooral in en rond het Magdalenadal. Hij werd in 2010 op grond van zang en DNA afgesplitst van de grijskruinmiervogel. Hij leeft dicht bij de grond in ravijnen en dichte begroeiing van vochtig voetheuvelbos.

Magdalenamiervogel (Sipia palliata)
Foto: Zieger M — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje lijkt op die van de grijskruinmiervogel, maar begint trager, met duidelijk stijgende en dalende glijtonen, en heeft een derde deel van hoge tonen. Het vrouwtje zingt een enkele reeks van vier vlakke tonen. Roepen: een afgeplatte, ronde toon en een stijgende toon.

Luister: ZangXC1086922

Opname: Brian Cox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm. Het mannetje heeft een leigrijze kop en hals, een bruine bovenrug met een meestal verborgen witte vlek tussen de schouders, een zwarte keel en zwarte vleugeldekveren met geelbruine en witte stippen. Onderrug, stuit en staart zijn kastanjebruin; flanken en onderbuik bruin, de rest van de onderdelen leigrijs. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft een zwart-wit geblokte keel en geelbruine in plaats van witte vleugelstippen. Beide seksen hebben een donkerrode iris.

Verwarrings­soorten

De grijskruinmiervogel Sipia laemosticta in het uiterste noordwesten van Colombia heeft vrijwel hetzelfde kleed, maar zingt anders; de verspreidingsgebieden overlappen nauwelijks. Bij de esmeraldasmiervogel Sipia nigricauda aan de Pacifische kant is het mannetje grijs, zonder bruine rug. De bruinrugmiervogel Poliocrania exsul heeft een blauwe huid rond het oog, een donkere iris en geen witte vleugelstippen.

Leefgebied

Bodem en onderlaag van nat, groenblijvend voetheuvelbos en aangrenzend laagland, vooral in ravijnen, op hellingen met dichte begroeiing en in opslag op aardverschuivingen en open plekken; in Colombia tot ongeveer 1100 m. Leeft in paren dicht bij de grond en zoekt insecten in strooisel en lage vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: van Córdoba en Cesar zuidwaarts door het Magdalenadal tot in Caldas, op de lagere hellingen aan weerszijden van het dal; het verspreidingsgebied is mogelijk onderbroken. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Venezuela (Zulia, Táchira en Mérida).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosreservaten op de lagere hellingen langs het middelste Magdalenadal in beekravijnen met dichte begroeiing en luister naar de zang; de vogels blijven laag bij de grond.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). Het verspreidingsgebied is versnipperd en de stand neemt waarschijnlijk af door ontbossing in het Magdalenadal en op de lagere hellingen; in Noordwest-Venezuela is het bos grotendeels verdwenen.

Wetenschappelijke naam

Sipia palliata | (Todd, 1917)

Todd beschreef de soort in 1917 als Myrmeciza Ioemosticta palliata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sipia werd in 1924 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam, ingevoerd door Hellmayr in 1924, verwijst naar Sipí in de Chocó in West-Colombia. De soortnaam komt van Latijn palliatus, 'gemanteld'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Palmita, Santander, Colombia.