Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Esmeraldasmiervogel
Esmeraldasmiervogel | Sipia nigricauda
Esmeraldas Antbird | Hormiguero de Esmeraldas | Formigueiro-de-esmeraldas
De esmeraldasmiervogel is een donkergrijze miervogel met een rode iris van de vochtige voetheuvelbossen van de Chocó, van West-Colombia tot Zuidwest-Ecuador. Mannetje en vrouwtje verschillen zo sterk dat ze lange tijd als twee soorten zijn beschreven. Hij leeft dicht bij de grond in ravijnen en dichte begroeiing.
Geluid
De zang is een korte reeks zeer hoge, dunne, scherpe tonen, waarvan de tweede en de laatste hoger en nadrukkelijker zijn. De roep is een scherpe, nasale, dalende toon, ongeveer skwieer.
Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm. Het mannetje is grotendeels donkergrijs, met een witte vlek tussen de schouders, donkerder vleugels en staart en zwarte vleugeldekveren met witte punten. Het vrouwtje heeft een donkergrijze kop en hals, donker roodbruine bovendelen, donkerbruine slagpennen met brede roodbruine randen en een roodbruin getinte staart; de keel is zwart-wit gebandeerd, de borst donkergrijs en de buik tot de onderstaartdekveren okerbruin. Beide seksen hebben een rode iris.
Verwarringssoorten
De kortstaartmiervogel Sipia berlepschi leeft vooral lager, in het laagland, heeft een veel kortere staart, en het mannetje is zwarter; het vrouwtje is zwartachtig met wit gestippelde keel en borst, zonder roodbruine bovendelen. Bij de grijskruinmiervogel Sipia laemosticta en de magdalenamiervogel Sipia palliata, die verder naar het noorden leven, heeft het mannetje een bruine rug. De bruinrugmiervogel Poliocrania exsul heeft een blauwe huid rond het oog en is warmer bruin.
Leefgebied
Bodem en onderlaag van nat, groenblijvend bos en aangrenzend oud secundair bos in de voetheuvels, vooral in ravijnen, op hellingen met dichte begroeiing en in opslag op aardverschuivingen en open plekken; in Ecuador meestal tussen 500 en 1100 m, plaatselijk van 150 tot 1500 m. Leeft in paren dicht bij de grond en zoekt insecten in strooisel en lage vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: langs de Pacifische helling van het midden van Chocó zuidwaarts tot in Nariño. Ecuador: langs de Pacifische helling zuidwaarts tot in El Oro. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Endemisch voor het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in voetheuvelbos in Noordwest-Ecuador (Pichincha en Esmeraldas) in beekravijnen met dichte begroeiing en luister naar de hoge, dunne zang; de vogels blijven laag bij de grond.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De stand neemt waarschijnlijk af door ontbossing in de Chocó en West-Ecuador; er is nog veel geschikt bos, maar daarvan is betrekkelijk weinig beschermd.
Wetenschappelijke naam
Sipia nigricauda | (Salvin & Godman, 1892)
Salvin & Godman beschreef de soort in 1892 als Myrmeciza nigricauda; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sipia werd in 1924 ingevoerd door Hellmayr. De geslachtsnaam, ingevoerd door Hellmayr in 1924, verwijst naar Sipí in de Chocó in West-Colombia. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Intag, Imbabura, Ecuador.