Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Witschoudermiervogel
Witschoudermiervogel | Akletos melanoceps
White-shouldered Antbird | Hormiguero hombriblanco | Formigueiro-grande
De witschoudermiervogel is een grote, stevige miervogel van overstroomd bos en dichte oeverbegroeiing in het westelijke Amazonegebied. Hij houdt zich laag in lianen en struikgewas op, van waaruit zijn luide zang klinkt. De twee seksen verschillen sterk van kleur.
Geluid
De zang is een korte reeks die met twee zachte tonen begint, gevolgd door vlakke tonen die steeds krachtiger worden. Verder een korte tjilp, een geratel en een tragere, melodieuze reeks.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
18 cm, met een rode iris en een kale blauwe ring rond het oog. Het mannetje is vrijwel geheel zwart, met een kleine witte schoudervlek die meestal alleen in vlucht of bij opwinding zichtbaar is. Het vrouwtje heeft een zwarte kop, hals, bovenmantel en bovenborst; de rest van de bovenkant is roodbruin, donkerder op vleugels en staart, en de onderkant is kaneelbruin, lichter in het midden van de buik.
Verwarringssoorten
De goeldi's miervogel Akletos goeldii leeft zuidelijker, in het zuidoosten van Peru; het mannetje heeft geen witte schoudervlek maar een verborgen witte rugvlek, en het vrouwtje heeft geen zwarte kop maar een grijze voorkruin en een witte keel. De roetmiervogel Hafferia fortis leeft in bos op terra firme; het mannetje is roetzwart zonder wit op de vleugel en het vrouwtje grijsbruin. De witschoudermierklauwier Thamnophilus aethiops is kleiner, met een zware haaksnavel en kleine witte stippen op de vleugeldekveren.
Leefgebied
Bodem en ondergroei van altijdgroen várzeabos, ook overgangsbos en ouder secundair bos in de buurt, met een voorkeur voor struikgewas en lianen langs rivieren en meren. Tot ongeveer 500 m. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten en volgt soms zwermen trekmieren. Het nest is een kom laag in dichte vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het zuidoosten, vanaf Meta zuidwaarts. Ecuador: in het oostelijk laagland. Peru: in het noordoosten en oostelijk midden, tot in het noorden van Ucayali. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië, oostwaarts tot de Japurá en de Juruá.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs oevers van rivieren en meren in het oostelijk laagland van Ecuador, bijvoorbeeld rond de lodges aan de Napo, naar de luide zang uit dichte lianen, en zoek in de lage begroeiing waar het geluid vandaan komt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in Colombia en Ecuador en vrij algemeen in Peru; de stand wordt als stabiel beschouwd.
Wetenschappelijke naam
Akletos melanoceps | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Thamnophilus melanoceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Akletos werd in 1948 ingevoerd door Dunajewski. De geslachtsnaam komt van Grieks aklētos, 'ongeroepen, ongenood', van het ontkennende voorvoegsel a- en klētos, 'geroepen'. De soortnaam melanoceps combineert Grieks melas, 'zwart', en Latijn -ceps, '-koppig': 'zwartkop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Içá, Amazonas, Brazilië.