Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwart-witte mierkruiper
Zwart-witte mierkruiper | Myrmochanes hemileucus
Black-and-white Antbird | Hormiguero negriblanco | Formigueiro-preto-e-branco
De zwart-witte mierkruiper is een kleine miervogel die vrijwel alleen op jonge riviereilanden en oevers langs de Amazone en haar grote zijrivieren leeft. Hij is de enige soort in zijn geslacht. Zijn leefgebied is dichte, lage opslag die door hoogwater steeds opnieuw ontstaat.
Geluid
De zang is een snelle, versnellende reeks korte, droge tonen, vaak als duet van het paar. De roep is een kort, schor tsjuk.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een dunne snavel en een korte staart. Het mannetje is boven zwart, met witte randen aan de vleugeldekveren, en onder geheel wit. Het vrouwtje lijkt sterk op het mannetje, maar heeft witte teugels.
Verwarringssoorten
De zwartkinmierkruiper Hypocnemoides melanopogon is grijs, met een zwarte keel en witte staarttoppen, en leeft langs beekjes en in overstroomd bos. De oevermierkruiper Hypocnemoides maculicauda is eveneens grijs met een zwarte keel. De asborstmierkruiper Myrmoborus lugubris leeft ook op riviereilanden, maar is grijs van boven en heeft een grijze borst.
Leefgebied
Jonge opslag op riviereilanden en zandbanken van grote laaglandrivieren: struiken, jonge Cecropia en wilgachtige struiken en riet, meestal onder 300 m. Zoekt in paren laag in de vegetatie naar insecten. Het nest is een klein, open kommetje laag in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: langs de Amazone in het uiterste zuiden. Ecuador: op eilanden in de Napo en andere grote rivieren in het oosten. Peru: langs de grote rivieren van het laagland, vooral in het noorden en midden. Bolivia: hooguit een enkele melding. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de Amazone en haar zijrivieren in het westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bezoek per boot jonge riviereilanden in de Amazone bij Iquitos of Leticia, of in de Napo in Ecuador, en luister in de vroege ochtend naar de snelle zang uit de lage opslag.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied wordt door de rivierdynamiek steeds vernieuwd, maar staat plaatselijk onder druk door landbouw op de eilanden.
Wetenschappelijke naam
Myrmochanes hemileucus | (Sclater & Salvin, 1866)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1866 als Hypocnemis hemileuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmochanes werd in 1889 ingevoerd door Allen. De geslachtsnaam combineert Grieks murmos, 'mier', met khainō, 'gretig de bek openen, gapen'. De soortnaam komt van Grieks hēmi-, 'half', en leukos, 'wit', naar het zwart-witte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Benedenloop van de Ucayali, Peru.