Alle soorten › Spechtachtigen › Amerikaanse baardvogels › Gordelbaardvogel

Gordelbaardvogel | Capito dayi

Black-girdled Barbet | Cabezón brasileño | Capitão-de-cinta

De gordelbaardvogel is een baardvogel van het zuidelijke Amazonebekken in Brazilië, die het gidsgebied alleen in het uiterste noordoosten van Bolivia bereikt. Zijn naam verwijst naar de zwarte band die van de flanken over de onderborst loopt. Hij leeft in het bladerdak van hoog, volgroeid bos.

Gordelbaardvogel (Capito dayi)
Foto: Dan Vickers — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een gelijkmatig versnellende reeks holle boe-tonen. Daarnaast reeksen als rok rok ok ok en een raspende ratel.

Luister: ZangXC782353

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, fors, met een zware, kegelvormige snavel. De bovendelen zijn zwart, de zijkanten van de kop zwart en kin en keel bruin. De bovenborst is wit tot gebroken wit en gaat over in een lichtgroengele buik; zwarte flanken lopen door over de onderborst en vormen een gordel. Het mannetje heeft een scharlakenrode kruin en nek, het vrouwtje een zwarte. Jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

De gouden baardvogel Capito auratus heeft een oranje tot gele keel en borst, gele strepen op de rug en gevlekte flanken, zonder zwarte gordel; hij komt in het noorden van Bolivia voor. De citroenkeelbaardvogel Eubucco richardsoni is kleiner en groen van boven.

Leefgebied

Het bladerdak van hoog, altijdgroen terra-firmebos en várzea-bos en aangrenzend volgroeid secundair bos, in het laagland. Eet vruchten en insecten, soms in gemengde groepen. Nestelt in een holte in dood hout.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia alleen in het uiterste noordoosten van Santa Cruz, aan de grens met Brazilië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Het grootste deel van het verspreidingsgebied ligt buiten het gidsgebied, in Brazilië ten zuiden van de Amazone (het zuidoosten van Amazonas, het zuiden van Pará, het noordwesten van Mato Grosso en Rondônia).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het gidsgebied vooral in het bos van het Nationaal Park Noel Kempff Mercado in Santa Cruz. Luister naar de holle, versnellende zang uit de boomkruinen.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De soort is afhankelijk van volgroeid bos en gaat achteruit door de snelle ontbossing in het zuiden van Amazonië.

Wetenschappelijke naam

Capito dayi | Cherrie, 1916

Cherrie beschreef de soort in 1916 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Capito werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Latijn capito, 'met een grote kop'. De soortnaam eert Lee Garnet Day, een van de leiders van de expeditie waarop de vogel werd ontdekt. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Porto Velho, Rondônia, Brazilië.