Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Goudbuikorganist
Goudbuikorganist | Euphonia chrysopasta
White-lored Euphonia | Eufonia loriblanca | Gaturamo-verde
De goudbuikorganist is een olijfgroene organist van het Amazonelaagland, zonder het zwart-gele patroon van de meeste verwanten. Beide seksen hebben witte teugels en een witte kin. Paartjes zitten vaak hoog in het bladerdak en roepen veel.
Geluid
Een scherpe, tweedelige roep als pietsj-wiet, vaak herhaald, ook in vlucht. De zang is een lang, kwetterend mengsel van korte, hoge tonen.
Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, dikke snavel. Beide seksen hebben een witte teugelvlek en een witte kin, die afsteken tegen de olijfgroene kop. Het mannetje is van boven olijfgroen, met een grijzige nek, en van onderen olijfgeel op de borst en goudgeel op de buik. Het wijfje heeft dezelfde bovendelen, maar een grijze borst en buik met olijfgele flanken. Jonge vogels lijken op het wijfje, doffer.
Verwarringssoorten
De groenkaporganist Euphonia mesochrysa is ook olijfgroen, maar mist de witte teugels en kin, heeft een geelachtig voorhoofd en leeft hoger, in het bergbos van de oostflank. Wijfjes van de vuurbuikorganist Euphonia xanthogaster hebben een roestbruin voorhoofd en een grijze nek, zonder wit bij de snavel. Wijfjes van de roodbuikorganist Euphonia rufiventris hebben een grijze kop en okerkleurige onderstaartdekveren. Mannetjes van de andere organisten in het laagland zijn zwart en geel.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, op terra firme en in várzea, ook hoge bomen in open plekken en langs rivieren, tot ongeveer 1000 m. Eet bessen van maretakken en andere kleine vruchten, en sluit zich soms aan bij gemengde groepen van tangares. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in mos of epifyten hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonegebied en het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador en Peru in het hele laagland ten oosten van de Andes, plaatselijk op de laagste hellingen. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos en ten westen van de Andes. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op de scherpe tweedelige roep vanaf hoge bomen langs bosranden en rivieren; vanaf uitkijktorens en open plekken is het bladerdak het beste te zien. Paartjes vliegen vaak hoog van boom naar boom.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid in het Amazonelaagland; bosverlies is plaatselijk een bedreiging, maar hij verdraagt bosranden en oud secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Euphonia chrysopasta | Sclater & Salvin, 1869
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1869 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam komt van Grieks chrusos, 'goud', en pastos, 'bestrooid', dus 'met goud bestrooid'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Benedenloop van de Ucayali, Peru.