Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Witbuikorganist
Witbuikorganist | Euphonia minuta
White-vented Euphonia | Eufonia vientre blanco | Gaturamo-de-barriga-branca
De witbuikorganist is een van de kleinste organisten, een bewoner van het bladerdak van vochtig laaglandbos. Het mannetje is zwart en geel als de meeste verwanten, maar heeft een witte onderbuik en onderstaartdekveren. Hij komt zowel ten westen als ten oosten van de Andes voor.
Geluid
Korte, scherpe roepen als tsjip of tsjie-tsjie en een snel, hoog gekwetter.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9 cm, klein, met een korte, dikke snavel en een korte staart. Het mannetje is van boven glanzend blauwzwart, met een blauwzwarte keel en wangen en een kleine gele voorhoofdsvlek die niet verder reikt dan boven het oog. Borst en flanken zijn geel, de onderbuik en onderstaartdekveren wit. Onder in de staart zitten witte vlekken. Het wijfje is van boven olijfgroen, met een grijsachtige keel, olijfgele borst en flanken en een witachtig grijs midden van de buik en onderstaart. Jonge vogels lijken op het wijfje.
Verwarringssoorten
De purperkeelorganist Euphonia chlorotica en de trinidadorganist Euphonia trinitatis hebben een grotere gele kruinvlek en een gele, geen witte onderbuik. De dikbekorganist Euphonia laniirostris is groter, met een gele keel. De roestbuikorganist Euphonia fulvicrissa in het westen heeft een okerkleurige in plaats van witte onderbuik. Het wijfje is van de meeste andere organistwijfjes te onderscheiden aan de grijze keel en de lichte buik; het wijfje van de roestbuikorganist heeft een roestbruin voorhoofd en een okerkleurige buik.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van vochtig laaglandbos, ook hoge bomen in open plekken, oud secundair bos en plantages, tot ongeveer 1000 m, in het westen plaatselijk hoger. Eet vooral bessen van maretakken en andere kleine vruchten en neemt soms ook insecten. Sluit zich vaak aan bij gemengde groepen in de boomkronen. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in mos of epifyten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland langs de Pacifische kust en in het noorden, en in het Amazonegebied ten oosten van de Andes. In Ecuador in het westelijke laagland en in het oostelijke laagland. In Peru in het laagland ten oosten van de Andes. In Bolivia plaatselijk in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico tot Panama, en in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk vanaf bosranden, open plekken of uitkijktorens naar maretakken in de hoogste kronen. De witte onderbuik is het beste te zien als de vogel van onderen wordt bekeken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid; ontbossing in het laagland, vooral in West-Ecuador en de Chocó, is plaatselijk een bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Euphonia minuta | Cabanis, 1849
Cabanis beschreef de soort in 1849 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam is Latijn minutus, 'klein'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana.