Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Dikbekorganist
Dikbekorganist | Euphonia laniirostris
Thick-billed Euphonia | Eufonia piquigruesa | Gaturamo-de-bico-grosso
De dikbekorganist is de meest verbreide organist van het gidsgebied, in het laagland en de voetheuvels aan beide kanten van de Andes. Het mannetje is blauwzwart en geel, met een gele keel en een duidelijk dikke snavel. Hij leeft vaker dan andere organisten in half open land, plantages en tuinen.
Geluid
Gevarieerd: heldere roepen als tsjwiet en pie-pie, en een kwetterende zang waarin vaak nagebootste roepen en alarmgeluiden van andere vogels voorkomen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een dikke, korte snavel. Het mannetje is van boven glanzend staalblauw tot blauwzwart. De gele voorkruin begint bij de snavel en loopt tot ver achter het oog. Keel en hele onderdelen zijn geel. Onder in de staart zitten witte vlekken. Het wijfje is van boven olijfgroen en van onderen geelachtig olijfgroen, egaal en zonder grijs. Jonge mannetjes zijn eerst als het wijfje en krijgen geleidelijk blauwzwarte vlekken.
Verwarringssoorten
De violette organist Euphonia violacea, die alleen als dwaalgast in het oosten voorkomt, heeft ook een gele keel, maar een dunnere snavel, een kleinere gele kruinvlek en dieper oranjegele onderdelen. De purperkeelorganist Euphonia chlorotica, de trinidadorganist Euphonia trinitatis en de witbuikorganist Euphonia minuta zijn kleiner en hebben een donkere keel. De vuurkruinorganist Euphonia saturata in het westen heeft een donkere keel en een oranjegele kruin tot op de achterkop, zonder wit in de staart. De wijfjes zijn vaak alleen op naam te brengen aan de snavelvorm of door het mannetje erbij.
Leefgebied
Bosranden, secundair bos, open bosland, droogbos, galerijbos, plantages, tuinen en parken, meestal onder 1500 m, plaatselijk in droge dalen tot ongeveer 2000 m. Mijdt het binnenste van gesloten bos. Eet bessen van maretakken en andere kleine vruchten. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in een holte, een steilwand, een kluwen epifyten of een ander nest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijdverbreid in het laagland en de lagere dalen aan beide kanten van de Andes. In Ecuador in het westelijke laagland, ook in droog gebied, en in het oostelijke laagland. In Peru in het noordwesten en in het laagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama, Venezuela en het westen van het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bosranden, tuinen en plantages naar bomen met maretakken. Het mannetje zingt vaak vanaf een hoge, open tak; de gele keel en de dikke snavel zijn dan goed te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt veel voor en profiteert plaatselijk van open, door de mens veranderd land met verspreide bomen.
Wetenschappelijke naam
Euphonia laniirostris | d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam komt van Lanius, 'klauwier', en Latijn rostrum, 'snavel', naar de dikke, klauwierachtige snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yuracarés, Bolivia.