Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Roestbuikorganist

Roestbuikorganist | Euphonia fulvicrissa

Fulvous-vented Euphonia | Eufonia ventrileonada | Gaturamo-de-crisso-fulvo

De roestbuikorganist is een kleine organist van het vochtige laaglandbos van de Chocó, van Panama tot Noordwest-Ecuador. Beide seksen hebben een roestbruin tot okerkleurig midden van de buik en onderstaart, het kenmerk waar de soort naar heet. Hij leeft vaker in de lagere en middelste etages van het bos dan veel andere organisten.

Roestbuikorganist (Euphonia fulvicrissa)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een herhaald, wat nasaal die-die-die en korte, heldere roepen; de zang is een snel gekwetter van hoge tonen.

Luister: ZangXC1174019

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een korte, dikke snavel. Het mannetje is van boven glanzend staalblauw, met een blauwzwarte keel en wangen en een gele voorhoofdsvlek tot ongeveer boven het oog. De borst en flanken zijn geel, het midden van de onderbuik en de onderstaartdekveren roestbruin. Het wijfje is van boven olijfgroen, met een roestbruin voorhoofd, en van onderen olijfgeel, met een roestbruin tot okerkleurig midden van de buik. Jonge vogels lijken op het wijfje.

Verwarrings­soorten

De witbuikorganist Euphonia minuta lijkt sterk, maar heeft een witte in plaats van roestbruine onderbuik en onderstaart; het wijfje heeft een grijze keel en geen roestbruin voorhoofd. De vuurbuikorganist Euphonia xanthogaster is groter, met een grotere gele kruinvlek en dieper oranjegele onderdelen, en leeft meestal hoger op de hellingen; het wijfje heeft ook een roestbruin voorhoofd, maar een grijze nek en een grijzige buik. De dikbekorganist Euphonia laniirostris heeft een gele keel.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig laaglandbos en oud secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Foerageert in de lagere en middelste etages en in de kronen, vaak met gemengde groepen. Eet bessen van maretakken en andere kleine vruchten. Het nest is een bolvormig bouwsel met een zijingang, in mos of epifyten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland van de Chocó tot Nariño, in het noorden en in het middendal van de Magdalena. In Ecuador alleen in het noordwesten. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in vochtig bos in de Chocó en in Noordwest-Ecuador langs bospaden en bosranden in de lagere en middelste etages. De soort trekt vaak mee met gemengde groepen tangares en andere organisten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Ontbossing in het laagland van de Chocó en Noordwest-Ecuador is een bedreiging, maar de soort komt ook voor in oud secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Euphonia fulvicrissa | Sclater, 1857

Sclater beschreef de soort in 1857 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euphonia werd in 1806 ingevoerd door Desmarest, A-G. De geslachtsnaam komt van Grieks euphōnos, van eu 'goed' en phōnē 'geluid', dus 'welluidend', naar de roep van deze vogels. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodbruin', en crissum, 'onderstaartdekveren', naar de roodbruine onderstaart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Marta, Colombia.