Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Goudbuiktiran
Goudbuiktiran | Myiodynastes hemichrysus
Golden-bellied Flycatcher | Bienteveo ventridorado | Bem-te-vi-de-barriga-dourada
De goudbuiktiran is een grote, kopgetekende tiran van de bergbossen van Costa Rica en het westen van Panama. Hij is nauw verwant aan de goudkruintiran, die de Andes bewoont. In het gidsgebied is de soort niet met zekerheid vastgesteld; de beschrijving dient ter vergelijking.
Geluid
Een luide, hoge, wat piepende siejiew of kies-ieuw, vaak herhaald, en een schelle, snel herhaalde reeks bij opwinding.
Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm. Een stevige tiran met een zware, zwarte snavel. De bovendelen zijn olijfgroen, de kruin donkerder met een meestal verborgen gele kruinvlek. Een brede, zwartachtige oogstreep en een donkere baardstreep omlijsten een witte wenkbrauw- en wangstreep. Keel en onderdelen zijn heldergeel, met hooguit een vage olijfkleurige waas of streping op de borst. Vleugels en staart zijn donker met smalle lichte randen. Seksen gelijk; jonge vogels missen de kruinvlek.
Verwarringssoorten
De goudkruintiran Myiodynastes chrysocephalus van de Andes heeft een lichte, bleek okerkleurige keel, een olijfgrijze borstband met vage streping en rossige randen aan vleugel- en staartpennen. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua en de grote kiskadie Pitangus sulphuratus hebben een zwarte kruin met een witte wenkbrauwstreep die rond de kop doorloopt en geen baardstreep.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud en bosranden, vooral langs beken en ravijnen, meestal tussen 700 en 2000 m. Jaagt vanaf een uitkijkpost op grote insecten en eet ook bessen. Bouwt een komvormig nest in een spleet, op een richel of tussen epifyten, vaak boven water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia: niet met zekerheid vastgesteld; meldingen uit het gidsgebied betreffen vermoedelijk de goudkruintiran. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in de bergen van Costa Rica en het westen van Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Binnen het gidsgebied is er geen vaste plek voor deze soort. Een gele vogel van dit type in de Andes is vrijwel altijd een goudkruintiran; let op de kleur van keel en borst.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in een klein verspreidingsgebied in de bergen van Costa Rica en Panama.
Wetenschappelijke naam
Myiodynastes hemichrysus | (Cabanis, 1861)
Cabanis beschreef de soort in 1861 als Hypermitres hemichrysus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiodynastes werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en dunastēs, 'heerser'. De soortnaam komt van Grieks hēmi, 'half', en khrusos, 'goud'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Los Frailes, Costa Rica.