Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Goudkruintiran
Goudkruintiran | Myiodynastes chrysocephalus
Golden-crowned Flycatcher | Mosquero coronidorado | Bem-te-vi-de-coroa-dourada
De goudkruintiran is een stevige tiran van de bergbossen langs de Andes, die vaak hoog op een uitstekende tak zit en zich met een luide, hoge roep verraadt. Hij is gebonden aan beekdalen en bosranden op middelhoogte. De gele kruinvlek is meestal verborgen.
Geluid
Een luide, hoge, wat niezende kie-zieuw of skwieew, vaak lang herhaald vanaf een hoge zitplaats; ook een snelle, schrille reeks bij opwinding.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm. Een forse tiran met een zware, zwarte snavel. Bovendelen olijfgroen, de kruin grijsachtiger met een verborgen gele kruinvlek. Een zwartachtig masker en een donkere baardstreep worden gescheiden door een witte wangstreep; de wenkbrauwstreep is smal en licht. De keel is bleek okergeel, de borst draagt een olijfgrijze band met vage streping, de buik is heldergeel. Vleugel- en staartpennen zijn donker met rossige randen. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte tiran Myiodynastes maculatus heeft een gestreepte rug en sterk gestreepte, overwegend witte onderdelen. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua en de grote kiskadie Pitangus sulphuratus hebben een zwarte kruin, een witte wenkbrauwstreep rond de kop en een witte keel zonder baardstreep. De roodkruintiran Myiozetetes similis en de grijskruintiran Myiozetetes granadensis zijn kleiner, met een kleine snavel en zonder baardstreep.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, open plekken met verspreide bomen en beekdalen in bergbos, meestal tussen 600 en 2200 m. Jaagt vanaf een uitkijkpost op grote insecten en eet ook vruchten. Nestelt in een spleet in een rotswand of oever, op een richel of in een holte in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in alle drie Andesketens en de Serranía de Perijá. Ecuador: op beide hellingen van de Andes. Peru: op de oosthelling van de Andes over de hele lengte, plaatselijk ook in het noordwesten. Bolivia: op de oosthelling van de Andes, zuidwaarts tot het departement Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en in de bergen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs bergwegen door nevelwoud en langs beekdalen op middelhoogte. Hij zit vaak lang op een kale, hoge tak en roept daarbij herhaaldelijk.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in een groot verspreidingsgebied langs de Andes.
Wetenschappelijke naam
Myiodynastes chrysocephalus | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Sc[aphorhynchus] chrysocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiodynastes werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en dunastēs, 'heerser'. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en kephalē, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chanchamayo, Junín, Peru.