Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bairds tiran
Bairds tiran | Myiodynastes bairdii
Baird's Flycatcher | Mosquero de Baird | Bem-te-vi-de-baird
De bairds tiran is de grootste Myiodynastes en een kenmerkende soort van de Tumbes-regio in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru. Met zijn zandbruine rug, roestrode staart en zwart masker wijkt hij af van de andere leden van het geslacht. Hij leeft in droog bos en struweel.
Geluid
Luide, wat schelle en piepende roepen, enkelvoudig of in korte reeksen herhaald, vaak vanaf een hoge zitplaats.
Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–24 cm. Een grote tiran met een zware, zwarte snavel. Bovendelen zand- tot grijsbruin met een verborgen gele kruinvlek. Een breed zwart masker loopt van de snavel tot achter het oog en wordt van boven begrensd door een smalle lichte wenkbrauwstreep. De keel is witachtig, de borst bleekgeel met vage donkere schubjes, de buik lichtgeel. Stuit en staart zijn roestrood, de vleugelpennen hebben brede roestrode randen. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte tiran Myiodynastes maculatus is kleiner en heeft een gestreepte rug en sterk gestreepte onderdelen. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua en de grote kiskadie Pitangus sulphuratus hebben een zwarte kruin met witte wenkbrauwstreep en geen roestrode staart. De rosse tiran Myiarchus semirufus is kleiner, met een slanke snavel, en mist het zwarte masker.
Leefgebied
Droog loofverliezend bos, doornstruweel, bosranden en halfopen terrein met hoge bomen, ook langs droge rivierdalen, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Jaagt vanaf een uitkijkpost op grote insecten en eet ook vruchten. Over het nest is weinig bekend; verwante soorten nestelen in holten en spleten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: ontbreekt. Ecuador: in het westen en zuidwesten, van Manabí zuidwaarts via Guayas en El Oro tot Loja. Peru: in het noordwesten, vooral in Tumbes, Piura en Lambayeque. Bolivia: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied komt de soort niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het droogbos van de Tumbes-regio, bijvoorbeeld in het zuidwesten van Ecuador of in de reservaten van Tumbes en Piura. Hij zit vaak open op een hoge tak of op een draad.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk vrij algemeen, maar beperkt tot een klein gebied waarin het droogbos door kap en begrazing achteruitgaat.
Wetenschappelijke naam
Myiodynastes bairdii | (Gambel, 1847)
Gambel beschreef de soort in 1847 als S[aurophagus] bairdii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiodynastes werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en dunastēs, 'heerser'. De soortnaam eert Spencer Fullerton Baird (1823–1887), Amerikaans natuuronderzoeker, eerst curator en later hoofd van het Smithsonian Institution. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guayaquil, Ecuador.