Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Gestreepte tiran

Gestreepte tiran | Myiodynastes maculatus

Streaked Flycatcher | Papamoscas rayado | Bem-te-vi-rajado

De gestreepte tiran is een grote, sterk gestreepte tiran van bosranden en halfopen bos in de laaglanden, met een verspreiding van Mexico tot Argentinië. Naast standvogels in het noorden komen in het gidsgebied ook zuidelijke vogels voor die in de zuidelijke winter naar Amazonië trekken. Hij nestelt in boomholten.

Gestreepte tiran (Myiodynastes maculatus)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherpe, luide iek of kip, vaak herhaald, en in de ochtendschemering een herhaalde, melodieuze zang van enkele heldere tonen.

Luister: RoepXC1178132

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm. Een forse tiran met een zware snavel, waarvan de basis van de ondersnavel licht is. Bovendelen bruin met donkere strepen; stuit en staart roestrood. Een donker masker en een donkere baardstreep worden gescheiden door een witte wangstreep; de wenkbrauwstreep is wit. De onderdelen zijn wit tot geelwit met brede, donkerbruine lengtestrepen op keel, borst en flanken. Een gele kruinvlek is meestal verborgen. Seksen gelijk; zuidelijke vogels zijn donkerder en sterker getekend.

Verwarrings­soorten

De zwavelbuiktiran Myiodynastes luteiventris, een wintergast en doortrekker, heeft gelere onderdelen, een donkerder masker, een zwartachtige kin en een vrijwel geheel donkere snavel. De bonte tiran Empidonomus varius en de piraattiran Legatus leucophaius zijn kleiner, met een korte snavel. De bairds tiran Myiodynastes bairdii heeft een ongestreepte, zandbruine rug.

Leefgebied

Bosranden, open bos, galerijbos, várzea, secundair bos en tuinen en plantages met hoge bomen, in het gidsgebied meestal onder 1500 m. Jaagt vanaf een zitplaats op grote insecten en eet veel vruchten. Nestelt in boomholten, spechtenholen en soms nestkasten of holten in gebouwen.

Verspreiding en trek

Colombia: wijdverbreid in de laaglanden ten westen en ten oosten van de Andes. Ecuador: in het westelijke laagland als standvogel en in het oosten vooral als wintergast uit het zuiden. Peru: in het noordwesten en in het Amazonelaagland, in het oosten vooral als wintergast. Bolivia: in het noorden en oosten, als broedvogel en doortrekker. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosranden en open bos met hoge bomen in de laaglanden; hij zit vaak lang in het bladerdak en verraadt zich door zijn roep.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd. Wijdverbreid en algemeen in een zeer groot verspreidingsgebied.

Wetenschappelijke naam

Myiodynastes maculatus | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Muscicapa maculata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiodynastes werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en dunastēs, 'heerser'. De soortnaam komt van Latijn maculatus, 'gevlekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.